Nhiều người có thói quen phân tích quá kỹ mọi chuyện (overthinking). Tuy nhiên, theo Tiến sĩ tâm lý học Mark Travers (ĐH Cornell, Mỹ) nếu được định hướng một cách tích cực, thói quen này là biểu hiện của người có trí tuệ cảm xúc (EQ) cao. Dưới đây là 3 thói quen phổ biến:

Liên tục “tua lại” các cuộc trò chuyện

Nhiều người thường tái hiện các cuộc đối thoại trong đầu sau khi kết thúc. Người có EQ cao sẽ tự đặt câu hỏi về việc họ có hiểu sai giọng điệu đối phương hay phản ứng của bản thân đã phù hợp chưa.

Nghiên cứu công bố trên tạp chí Personality and Individual Differences cho biết người có EQ cao thường thực hiện “đánh giá cảm xúc”. Họ phân tích lại các tín hiệu phi ngôn ngữ như giọng điệu, biểu cảm và ngữ cảnh. Khả năng nhìn lại các tương tác cũ giúp họ nhận ra những ẩn ý bị bỏ lỡ lúc đầu.

Xem xét kỹ trước mỗi hành động

Người có EQ cao thường giả định các kịch bản trước khi đưa ra quyết định để xem hành động của mình tác động thế nào đến người xung quanh.

Nghiên cứu trên tạp chí Early Child Development and Care năm 2015 cho biết khả năng thấu hiểu góc nhìn của người khác là kỹ năng cốt lõi giúp tăng cường sự hợp tác và giảm xung đột. Việc chậm trễ đưa ra quyết định là cách họ cân nhắc đến người khác trước khi hành động.

Tự gọi tên cảm xúc cá nhân

Người có EQ cao luôn phân tích phản ứng của chính họ. Khi cáu gắt hoặc bất an, họ không phớt lờ mà tìm hiểu nguyên nhân thực sự.

Theo nghiên cứu trên tạp chí Emotion Review năm 2018, các nhà khoa học cho biết quá trình này là “gọi tên cảm xúc” (emotion labeling). Việc nhận diện chính xác cảm xúc giúp con người làm dịu sự tiêu cực và kiểm soát hành vi tốt hơn.

Ranh giới của suy nghĩ nhiều

Tiến sĩ Mark Travers cho biết ranh giới giữa việc phản tỉnh và suy nghĩ tiêu cực nằm ở mục đích. Tư duy phản tỉnh hướng đến sự thấu hiểu và rút kinh nghiệm. Ngược lại, suy nghĩ miên man khiến con người mắc kẹt trong vòng lặp lo âu.

“Người EQ cao biết cách chuyển từ suy ngẫm sang hành động khi tìm ra bản chất vấn đề. Họ hiểu việc chìm đắm trong quá khứ không thể thay đổi thực tại hay cải thiện hành vi”, ông Travers nói.

Nhật Minh (Theo Psychology Today)