Theo thống kê của Hội Sàn chậu TP HCM, khoảng 40% phụ nữ trên 50 tuổi mắc các bệnh lý như són tiểu, bàng quang tăng hoạt, sa bàng quang, nhiễm trùng đường tiết niệu… Dù không trực tiếp đe dọa tính mạng nhưng những rối loạn này có thể ảnh hưởng đến chất lượng sống, người bệnh thường xuyên lo lắng vì tiểu són khi ho, cười, vận động, phải đi tiểu nhiều lần trong ngày hoặc cảm thấy nặng tức vùng chậu do sa tạng, gây mặc cảm, hạn chế giao tiếp và các hoạt động thường ngày.

TS.BS Lê Phúc Liên, Trưởng đơn vị Niệu nữ, Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết phần lớn bệnh lý niệu nữ có thể phòng ngừa hoặc giảm nguy cơ nếu phụ nữ được chăm sóc sức khỏe đúng cách. Bác sĩ gợi ý 5 cách đơn giản nhưng hiệu quả giúp bảo vệ hệ tiết niệu và sàn chậu khi bước vào tuổi trung niên.

Tập cơ sàn chậu mỗi ngày

Cơ sàn chậu là nhóm cơ nằm ở đáy khung chậu, có nhiệm vụ nâng đỡ bàng quang, tử cung và trực tràng. Sau nhiều lần sinh nở hoặc theo quá trình lão hóa, các cơ này có thể suy yếu, dẫn đến són tiểu hoặc sa tạng chậu.

Bài tập bài siết – thả cơ sàn chậu là cách để tăng cường nhóm cơ này. Thực hiện bằng cách tưởng tượng bạn đang cố nhịn tiểu hoặc nhịn xì hơi, siết chặt nhóm cơ vùng âm đạo và hậu môn trong khoảng 3-5 giây. Sau đó thả lỏng trong 3-5 giây. Lặp lại 10-15 lần mỗi lượt, có thể tập 2-3 lượt mỗi ngày.

Chị em phụ nữ có thể thực hiện bài tập khi ngồi làm việc, xem tivi hay trước khi ngủ. Tuy nhiên, cần tránh siết cơ bụng hoặc nín thở khi tập để đạt hiệu quả tốt nhất.

Kiểm soát cân nặng hợp lý

Thừa cân làm tăng áp lực lên ổ bụng và vùng chậu khiến các cơ nâng đỡ bàng quang phải chịu lực lớn trong thời gian dài. Đây là một trong những yếu tố làm tăng nguy cơ són tiểu khi ho, cười, vận động mạnh. Việc giữ cân nặng ổn định không chỉ giúp bảo vệ hệ tiết niệu mà còn giảm nguy cơ mắc nhiều bệnh lý mạn tính khác.

Để kiểm soát cân nặng, phụ nữ trung niên nên duy trì chế độ ăn cân đối, tăng cường rau xanh, trái cây và thực phẩm giàu chất xơ, hạn chế thực phẩm nhiều dầu mỡ, đường và đồ ăn chế biến sẵn. Bên cạnh đó cần tập thể dục đều đặn như đi bộ nhanh, đạp xe, yoga hoặc bơi lội khoảng 30 phút mỗi ngày.

Tránh táo bón kéo dài

Táo bón khiến người bệnh phải rặn mạnh khi đi tiêu. Thói quen này nếu kéo dài có thể làm giãn và suy yếu các cơ sàn chậu, góp phần gây són tiểu hoặc sa tạng chậu. Để hạn chế táo bón, nên ăn đủ chất xơ, khoảng 25-30 g mỗi ngày từ rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, uống đủ 1,5-2 lít nước mỗi ngày, đặc biệt là vào buổi sáng. Ngoài ra, cần duy trì vận động thể chất thường xuyên để kích thích nhu động ruột.

Không nhịn tiểu quá lâu

Việc giữ nước tiểu quá lâu trong bàng quang có thể làm rối loạn chức năng tiểu tiện và tăng nguy cơ nhiễm trùng đường tiết niệu. Bác sĩ Liên khuyến cáo nên đi tiểu khi có nhu cầu và duy trì thói quen đi tiểu đều đặn, thường khoảng 3-4 giờ một lần trong ngày. Đi tiểu trước khi đi ngủ để hạn chế tình trạng thức dậy tiểu đêm.

Hạn chế các chất kích thích bàng quang

Một số đồ uống có thể kích thích bàng quang khiến người bệnh dễ buồn tiểu gấp hoặc đi tiểu nhiều lần, đặc biệt ở những người có bàng quang nhạy cảm. Phụ nữ nên hạn chế cà phê và trà đặc, rượu bia, nước uống có gas… Thay vào đó, ưu tiên nước lọc, tránh uống quá nhiều nước vào buổi tối để giảm tình trạng tiểu đêm.

Bên cạnh duy trì lối sống lành mạnh, phụ nữ trung niên nên khám sức khỏe định kỳ, đặc biệt khi xuất hiện các dấu hiệu như tiểu són, tiểu gấp, tiểu nhiều lần, tiểu buốt hoặc cảm giác nặng vùng chậu. Việc thăm khám sớm giúp phát hiện các rối loạn niệu – sàn chậu ngay từ giai đoạn đầu, điều trị nhẹ nhàng, tránh để bệnh tiến triển nặng phải điều trị phức tạp hơn và ảnh hưởng lâu dài đến chất lượng cuộc sống.

Đình Lâm