Tiến sĩ tâm lý học lâm sàng Becky Kennedy (Mỹ) cho biết, kết quả của việc nuôi dạy con tốt không nằm ở sự tuân thủ tuyệt đối từ trẻ, mà thường thể hiện qua 5 tình huống dưới đây.

Trẻ nói: “Con ghét bố mẹ!”

Khi quá tải cảm xúc, trẻ thường dùng lời lẽ mạnh để bộc lộ sự thất vọng. Việc trẻ nói ra câu này thay vì kìm nén cho thấy trẻ tin gia đình là nơi an toàn để bộc lộ những góc khuất tâm lý. Ngược lại, một đứa trẻ sợ hãi phản ứng của phụ huynh sẽ thường chọn cách im lặng và thu mình.

Trẻ phản kháng khi bị đặt giới hạn

Khi bị yêu cầu tắt tivi hoặc ngừng chơi game, việc trẻ thể hiện sự bất bình mang lại giá trị tích cực hơn là việc lẳng lặng tuân lệnh vì sợ hãi. Sự tức giận lúc này cho thấy trẻ tin tưởng vào mối quan hệ với cha mẹ đủ để đối mặt với những thời điểm mâu thuẫn. Qua đó, trẻ học cách bảo vệ ý kiến cá nhân và chịu đựng sự thất vọng.

Trẻ tự thừa nhận lỗi

Dù lỗi lầm là làm vỡ bình hoa hay những vi phạm lớn hơn, việc trẻ tự nguyện thú nhận là một thành công của gia đình. Điều này cho thấy cha mẹ đã xây dựng được niềm tin, giúp con hiểu việc mắc lỗi là bình thường và có thể sửa chữa. Thay vì tạo ra một đứa trẻ hoàn hảo, phụ huynh đang nuôi dạy một người trung thực.

Trẻ nói: “Bố mẹ chẳng hiểu gì cả!”

Bà Becky Kennedy cho biết đây không phải sự thiếu tôn trọng mà là cách giao tiếp khi trẻ cảm thấy cô độc trong suy nghĩ. Câu nói chứa đựng hy vọng cha mẹ sẽ nỗ lực để hiểu chúng hơn. Khi phụ huynh lắng nghe, thái độ gay gắt của trẻ sẽ biến mất do nhu cầu được thấu hiểu đã được đáp ứng.

Trẻ chê bai món quà

Nhiều người lớn khó chịu khi con chê món quà mình chuẩn bị. Tuy nhiên, ở góc độ tâm lý, điều này cho thấy trẻ thoải mái thể hiện sự thành thật, không cần giả tạo để làm hài lòng người khác. Đây là cơ hội để cha mẹ dạy con cách trung thực nhưng vẫn giữ thái độ lịch sự, thay vì ép trẻ giả vờ biết ơn.

Để duy trì kết nối khi trẻ có những hành vi trên, phụ huynh có thể áp dụng 4 nguyên tắc:

Chấp nhận cảm xúc, ngăn chặn hành vi: Phụ huynh có thể nói “Mẹ biết con đang buồn, nhưng mẹ không cho phép con ném đồ vật”.

Đưa ra lựa chọn thay thế: Hướng dẫn trẻ cách giải tỏa cơn giận như đấm vào gối, về phòng riêng hoặc hít thở sâu.

Không bài trừ cảm xúc: Thay vì ép trẻ nín khóc, cha mẹ nói: “Bố thấy con đang giận, đây là cách chúng ta xử lý việc này”.

Làm gương về sự bình tĩnh: Cha mẹ nói cho trẻ biết khi mình bực bội và thể hiện cách kiểm soát cảm xúc trước khi bắt đầu cuộc đối thoại.

Mục tiêu của giáo dục là xây dựng một môi trường nơi trẻ thấy cảm xúc của mình được tôn trọng và an toàn khi là chính mình.

Nhật Minh (Theo Goodhousekeeping)