“Chúng tôi đã nắm quyền”, đại tá Michael Randrianirina, chỉ huy Đơn vị Hành chính và Kỹ thuật (CAPSAT) của quân đội Madagascar, ngày 14/10 thông báo. “Chúng tôi sẽ thành lập ủy ban điều hành gồm các sĩ quan quân đội, hiến binh và cảnh sát quốc gia”.

“Ủy ban trong tương lai sẽ có các cố vấn dân sự cấp cao. Cơ quan này sẽ thực hiện các công việc của tổng thống. Sau vài ngày nữa, chúng tôi sẽ thành lập chính phủ dân sự”, ông Randrianirina cho biết.

CAPSAT là đơn vị tinh nhuệ gồm các sĩ quan hành chính và kỹ thuật đóng quân ở quận Soanierana, ngoại ô thủ đô Antananarivo. CAPSAT hồi năm 2009 từng dẫn đầu cuộc binh biến giúp đưa Tổng thống Andry Rajoelina lên nắm quyền.

Thông báo được đưa ra vài phút sau khi Hạ viện Madagascar bỏ phiếu luận tội ông Rajoelina với kết quả 130 phiếu thuận, vượt xa ngưỡng 2/3 theo quy định của hiến pháp. Tuy nhiên, kết quả này phải được Tòa án Hiến pháp Madagascar thông qua để có hiệu lực.

Tổng thống Madagascar bác bỏ phiên họp, cho rằng hoạt động này “không có bất cứ cơ sở pháp lý nào”. Trước đó vài giờ, ông Rajoelina ra sắc lệnh giải tán quốc hội để ngăn phiên họp luận tội. Ông Rajoelina ngày 13/10 cho biết đang “trú ẩn tại một nơi an toàn” sau các vụ ám sát, song không tiết lộ vị trí cụ thể. Reuters đưa tin rằng ông đã rời khỏi đất nước.

CAPSAT tuyên bố nắm quyền hai ngày sau khi ông Rajoelina nói có âm mưu đảo chính giữa lúc xảy ra biểu tình tại Madagascar, vốn bùng phát từ ngày 25/9, xuất phát từ cơn phẫn nộ của người dân trước tình trạng thiếu điện và nước.

Cuộc tuần hành ngày 11/10 có quy mô lớn nhất từ khi biểu tình bùng phát, dẫn tới những vụ đụng độ khiến hai người chết và 26 người bị thương. CAPSAT sau đó kêu gọi lực lượng an ninh hợp lực, kháng lệnh dùng vũ lực đối với người biểu tình và điều động binh sĩ vào thành phố vào ngày 12/10.

Hiến binh Madagascar cùng ngày thừa nhận “sai sót và hành động thái quá trong hoạt động trấn áp biểu tình”, khẳng định sẽ chỉ làm theo mệnh lệnh từ bộ chỉ huy và kêu gọi “tình huynh đệ” giữa hiến binh và quân đội.

Madagascar là quốc đảo nằm ở ngoài khơi bờ đông châu Phi, trên Ấn Độ Dương, với diện tích 590.000 km2, dân số khoảng 32 triệu người. Đây là một trong những nước nghèo nhất thế giới, dù có tiềm năng khoáng sản, nông sản.

Nguyễn Tiến (Theo AFP, AP, Reuters)