Cholesterol cao là tình trạng có quá nhiều lipid (chất béo) trong máu, còn được gọi là tăng lipid máu hoặc tăng cholesterol máu. Cholesterol cao có liên quan chặt chẽ với nhiều bệnh lý. Nó có thể gây ra một số vấn đề nghiêm trọng (động mạch vành), những bệnh gây viêm trong cơ thể (lupus), huyết áp cao. Dù xét nghiệm máu giúp chẩn đoán cholesterol cao nhưng tình trạng này vẫn âm thầm gây ra nhiều vấn đề. Nhận biết sớm dấu hiệu có thể giúp bảo vệ tim mạch và sức khỏe lâu dài.

Khó thở nhẹ khi hoạt động thường ngày

Cảm giác mệt mỏi kèm khó thở nhẹ khi thực hiện các hoạt động thường ngày có thể báo hiệu những thay đổi sớm ở động mạch. Khi các động mạch dẫn máu đến cơ hoặc tim bắt đầu thu hẹp do mảng bám chứa cholesterol, người bệnh có thể mệt mỏi hoặc khó thở, ngay cả khi làm các công việc đơn giản. Đây không phải là cơn đau ngực dữ dội báo hiệu cơn nhồi máu cơ tim.

Đau hoặc ngứa ran ở chân khi đi bộ

Mảng bám không chỉ tác động đến tim mà còn ảnh hưởng đến các mạch máu ở chân (gọi là bệnh động mạch ngoại biên PAD). Người bệnh có thể bị chuột rút, nặng chân, ngứa ran hoặc nóng rát ở bắp chân khi đi bộ song thường giảm khi nghỉ ngơi. Trong những trường hợp nặng, cảm giác khó chịu xuất hiện ngay cả khi không vận động.

Các mảng hoặc vòng tròn nhỏ màu vàng quanh mắt

Dù cholesterol cao thường không biểu hiện rõ ràng nhưng vẫn có những dấu hiệu cảnh báo khi các chất béo tích tụ trong các mô cơ thể. Chúng bao gồm các khối u màu vàng gần mí mắt (u vàng), vòng trắng hoặc xám quanh mống mắt ở người trẻ tuổi (cung giác mạc), các khối u nhỏ trên đốt ngón tay hoặc gân achilles (u vàng gân)… Chúng ít phổ biến hơn song nếu xuất hiện đột ngột, không rõ nguyên nhân, bạn nên kiểm tra nồng độ cholesterol sớm.

Bàn chân lạnh hoặc tê cứng dai dẳng

Khi tuần hoàn máu suy giảm do tích tụ cholesterol, các chi dưới thường bị ảnh hưởng đầu tiên. Lưu lượng máu kém có thể gây tê cứng, không chịu được lạnh, da hoặc móng mỏng hơn, kèm vết thương lâu lành hơn. Đây là dấu hiệu cho thấy các mạch máu đang bị thu hẹp, tuy chưa đến mức báo động nghiêm trọng như nhồi máu cơ tim nhưng cần kiểm soát sớm.

Ăn uống lành mạnh và tập thể dục nhiều hơn giúp giảm chỉ số và duy trì mức cholesterol khỏe mạnh.

• Chọn các loại thực phẩm giàu chất xơ: Yến mạch, đậu lăng, các loại đậu và rau theo mùa cung cấp chất xơ hòa tan giúp giảm cholesterol xấu (LDL).
• Nấu ăn lành mạnh: Thay vì chiên ngập dầu nhiều lần, hãy sử dụng dầu mới và ưu tiên loại có lợi (ví dụ một lượng nhỏ mù tạt, đậu phộng cùng với một chút dầu ôliu).
• Hạn chế ngồi nhiều: Nếu đặc thù công việc ngồi nhiều, hãy đứng dậy và đi bộ 5-10 phút mỗi giờ. Vận động giúp HDL (cholesterol tốt) hoạt động hiệu quả.
• Ngủ đủ giấc, giảm căng thẳng: Ngủ không ngon giấc và căng thẳng mạn tính làm rối loạn quá trình chuyển hóa lipid. Dành thời gian ngủ 7-8 tiếng mỗi đêm và giải tỏa căng thẳng đơn giản (đi bộ, thiền, yoga, hít thở).
• Chế độ ăn uống khoa học: Chia nhỏ khẩu phần ăn như nhiều rau củ, đậu, ngũ cốc nguyên hạt và protein nạc, chất béo lành mạnh.

Bảo Bảo (Theo Times of India)