Vùng bụng tập trung nhiều cơ quan quan trọng của hệ tiêu hóa, tiết niệu và sinh sản. Do đó, đau bụng có thể do nhiều nguyên nhân, từ đầy hơi thông thường đến các tình trạng nghiêm trọng như viêm hay nhiễm trùng.

Theo Nghiên cứu đăng trên Tạp chí Y khoa Anh (BMJ), đau bụng đôi khi là tín hiệu sớm của các bệnh ở hệ tiêu hóa, gan, thận hoặc cơ quan sinh sản. Những cơn đau kéo dài và dữ dội tuyệt đối không nên bỏ qua.

Nguyên nhân thường gặp

Đau bụng xuất phát từ những tình trạng nhẹ như khó tiêu, đầy hơi sau khi ăn no hoặc thức ăn cay, nhiều dầu mỡ. Táo bón cũng góp phần gây cảm giác căng tức khi ruột co thắt hoặc nhu động hoạt động chậm. Cúm dạ dày do virus hay vi khuẩn thường dẫn đến đau bụng kèm tiêu chảy, buồn nôn.

Ở phụ nữ, đau bụng kinh là nguyên nhân phổ biến, xảy ra bởi sự thay đổi hormone trong chu kỳ kinh nguyệt, gây đau âm ỉ vùng bụng dưới. Nhiễm trùng đường tiết niệu (UTI) cũng tạo cảm giác khó chịu vùng bụng cùng nóng rát khi đi tiểu.

Dù đa số không nguy hiểm, những triệu chứng này vẫn cần được theo dõi. Nếu cơn đau kéo dài nhiều ngày hoặc tiến triển nặng, cần thăm khám sớm.

Tình trạng nghiêm trọng cần chú ý

Viêm ruột thừa

Cơn đau bắt đầu quanh rốn rồi chuyển xuống bụng dưới bên phải. Kèm theo đó có thể là buồn nôn, nôn mửa, chán ăn và sốt. Nếu không xử lý sớm, ruột thừa dễ vỡ, gây biến chứng nặng.

Viêm tụy cấp

Cơn đau đột ngột, mạnh ở vùng thượng vị và lan ra lưng. Nguyên nhân thường liên quan đến rượu hoặc sỏi mật. Đây là bệnh lý nguy hiểm, cần can thiệp sớm để được điều trị kịp thời.

Bệnh viêm ruột mạn tính (IBD)

Crohn và viêm loét đại tràng gây đau bụng kéo dài, tiêu chảy, sụt cân và mệt mỏi. Tình trạng viêm mạn tính làm tổn thương niêm mạc ruột và giảm khả năng hấp thụ dinh dưỡng.

Sỏi mật

Sỏi mật thường gây đau nhói ở bụng trên bên phải, đặc biệt sau bữa ăn nhiều chất béo, và đôi khi lan lên vai hoặc lưng sau.

Thiếu máu ruột hoặc mạc treo

Khi dòng máu đến ruột bị giảm, cơn đau xảy ra dữ dội hơn nhiều so với dấu hiệu bên ngoài. Tình trạng này hay gặp ở người lớn tuổi hoặc những người mắc bệnh tim.

Sỏi thận và rối loạn tiết niệu

Đau quặn thận lan từ lưng xuống bụng dưới hoặc bẹn, đôi khi có máu trong nước tiểu. Một số bệnh lý khác của đường tiết niệu cũng gây đau âm ỉ.

Vấn đề hệ sinh sản

Ở phụ nữ, đau bụng có thể liên quan đến u nang buồng trứng, lạc nội mạc tử cung hoặc thai ngoài tử cung, cần được phát hiện sớm để tránh các biến chứng nghiêm trọng.

Cách giảm đau bụng tại nhà

Khi cơn đau bụng nhẹ do ăn uống hay căng thẳng, bạn có thể áp dụng một số biện pháp đơn giản. Nghỉ ngơi, thư giãn và giữ tinh thần thoải mái sẽ giúp giảm đau, vì căng thẳng khiến tình trạng bệnh nặng hơn.

Ăn các bữa nhỏ, nhẹ như cơm, cháo, súp và tránh đồ chiên, nhiều dầu mỡ hoặc cay. Uống nước đủ nước làm tiêu hóa tốt và ngăn mất nước, đồng thời hạn chế rượu và cà phê vì chúng gây khó chịu đường tiêu hóa. Bạn có thể chườm ấm bụng bằng miếng đệm nhiệt, khăn ấm để thư giãn cơ.

Nếu sau 1-2 ngày cơn đau không giảm, hoặc kèm sốt, ớn lạnh, nôn mửa liên tục, bụng sưng, căng hoặc cứng, đây có thể là dấu hiệu nguy hiểm. Ngoài ra, xuất hiện máu trong phân hay nôn, vàng da, vàng mắt, khó đi tiêu hoặc tiểu tiện, bạn nên đến gặp bác sĩ càng sớm càng tốt.

Hương Giang (Theo Times of India)