“Những phát ngôn cực kỳ sai lầm này đã làm xấu đi nghiêm trọng bầu không khí trao đổi giữa Trung Quốc và Nhật Bản. Điều này khiến chúng tôi nghi ngờ về hiệu quả của nhiều cuộc trao đổi”, Trưởng đặc khu Hong Kong John Lee nói ngày 24/11, đề cập tới phát biểu về đảo Đài Loan của Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi.

Hãng thông tấn Kyodo của Nhật Bản hôm 23/11 đưa tin Hong Kong đã dừng các cuộc trao đổi với lãnh sự quán Nhật Bản. Khi được hỏi về thông tin này, ông Lee không trả lời trực tiếp, mà nói rằng “sự sắp xếp của chúng tôi phải phù hợp với lợi ích của người dân Hong Kong”.

Cơ quan an ninh Hong Kong hôm 15/11 cũng cập nhật khuyến cáo đi lại với Nhật Bản, kêu gọi cư dân đang tham quan hay sinh sống ở Nhật Bản cần “cảnh giác và chú ý an toàn”.

Nhật Bản đang là một trong những điểm đến hàng đầu của cư dân Hong Kong, với gần 150 chuyến bay mỗi ngày giữa đặc khu và 13 thành phố của Nhật Bản trong các mùa cao điểm như Tết Nguyên đán. Dữ liệu du lịch Nhật Bản cho thấy khoảng 2,68 triệu cư dân Hong Kong đã đến thăm Nhật Bản vào năm ngoái.

Các hãng hàng không Hong Kong, trong đó có Cathay Pacific, hai tuần qua thông báo rằng họ sẽ hỗ trợ khách có ý định tới Nhật Bản đặt lại lịch khởi hành hoặc điều chỉnh hành trình.

Thủ tướng Nhật Bản hôm 7/11 phát biểu rằng trong kịch bản xảy ra cuộc tấn công nhằm vào đảo Đài Loan, Tokyo có thể triển khai lực lượng phòng vệ của nước này, nếu cuộc xung đột đặt ra mối đe dọa hiện hữu đối với Nhật Bản. Đảo Đài Loan nằm cách hòn đảo gần nhất của Nhật Bản 100 km.

Trung Quốc phản ứng dữ dội sau phát biểu này và lần đầu triệu đại sứ Nhật Bản sau hai năm, đồng thời khuyến cáo công dân không đến Nhật. Đây được coi là khủng hoảng lớn nhất trong quan hệ song phương suốt nhiều năm qua.

Trung Quốc luôn xem đảo Đài Loan là một phần lãnh thổ không thể tách rời và sẵn sàng sử dụng mọi biện pháp để thống nhất. Lãnh đạo Trung Quốc cũng nhiều lần khẳng định không loại trừ biện pháp sử dụng vũ lực để thu hồi hòn đảo, dù chủ trương chung vẫn là đối thoại và thống nhất trong hòa bình.

Ngọc Ánh (Theo Reuters)