Cáp ngầm 110 kV Hà Tiên – Phú Quốc gặp sự cố hôm 29/11 do đơn vị thi công đường ven biển ép cọc gây hư hỏng, khiến các khu vực Dương Đông, Cửa Cạn, Cửa Dương, Hàm Ninh và toàn bộ phía bắc đảo mất điện. Hơn 30.000 hộ dân, nhiều cơ sở du lịch bị ảnh hưởng, nguồn nước sạch cũng gián đoạn.

Nhiều khách nước ngoài kỳ vọng về một thiên đường nhiệt đới nhưng thực tế rơi vào cảnh xoay xở, lo âu về các nhu cầu sinh hoạt tối thiểu.

Vợ chồng Tina Compton, du khách người Anh, đặt chân đến Phú Quốc đúng buổi tối sự cố xảy ra. Kế hoạch lưu trú 15 ngày tại khu vực Dương Đông của họ khởi đầu bằng việc phải leo bộ 100 bậc thang lên phòng trong bóng tối do thang máy ngừng hoạt động. Ánh sáng dẫn đường là chiếc đèn pin từ điện thoại cá nhân, khi hệ thống chiếu sáng của khách sạn tê liệt.

“Khách sạn cung cấp thông tin rất hạn chế. Chúng tôi không biết khi nào điện sẽ có lại, mọi thứ đều mơ hồ”, Tina chia sẻ.

Không chỉ thiếu ánh sáng, việc mất điện kéo theo mất nước sinh hoạt. Dù khách sạn đã đưa ra lịch cắt – mở điện luân phiên, nhưng thực tế lại không diễn ra đúng như thông báo. Điện thường bị cắt sớm hơn và có lại muộn hơn dự kiến, khiến kế hoạch vệ sinh cá nhân, ăn uống của du khách bị xáo trộn. Tệ hơn, chồng Tina bị trượt ngã cầu thang trong bóng tối khi cố gắng di chuyển ra ngoài ăn tối vào ngày 2/12.

Với nhóm du khách kết hợp nghỉ dưỡng và làm việc từ xa (digital nomads), sự cố này mang lại thiệt hại kép. Ewa, một du khách Anh khác cùng vợ đến Phú Quốc với kế hoạch thuê nhà một tháng để làm vlog, đã rơi vào tình thế tiến thoái lưỡng nan. Căn nhà họ thuê không nằm trong khu vực ưu tiên cấp điện, khiến wifi và các thiết bị điện tử trở nên vô dụng.

“Chúng tôi đến đây để tìm cảm hứng sáng tạo bên bờ biển, nhưng thực tế là chuỗi ngày xoay xở với cái nóng, bóng tối và sự im lặng của các thiết bị công nghệ”, Ewa nói.

Để duy trì công việc, Ewa phải di chuyển sang khách sạn của bạn để sạc nhờ thiết bị và tranh thủ làm việc trong những khung giờ có điện ít ỏi. Từ tâm thế hào hứng, họ chuyển sang trạng thái cầm cự, sử dụng đèn pin dã ngoại làm nguồn sáng chính và thấp thỏm chờ đợi thông báo khắc phục sự cố.

“Mọi thứ trở nên khó khăn hơn, khác xa những gì tôi nghĩ ban đầu nhưng dù sao Phú Quốc vẫn đẹp, tôi nghĩ mọi thứ chưa đến mức quá tệ”, cô nói.

Câu chuyện của Tina hay Ewa cho thấy sự tổn thương của ngành du lịch khi cơ sở hạ tầng gặp vấn đề. Tina cho biết, để thực hiện chuyến đi này, vợ chồng cô đã chi trả khoảng 2.300 USD (hơn 56 triệu đồng) cho vé máy bay và phòng khách sạn, chưa bao gồm chi phí ăn uống. Đây là khoản tiền họ đã tích lũy trong thời gian dài với kỳ vọng về dịch vụ tương xứng.

“Mức chi trả 40 USD mỗi đêm cho khách sạn không phải là quá cao, nhưng du khách có quyền đòi hỏi những tiện nghi cơ bản nhất như điện và nước”, nữ du khách nói.

Hôm 3/12, không thể tiếp tục chịu đựng sự bất tiện, Tina đã yêu cầu khách sạn hoàn tiền để chuyển sang một khu nghỉ dưỡng ở phía Nam đảo.

Trong khi du khách xoay xở để thích nghi với điều kiện bất tiện, các cơ sở kinh doanh lưu trú tại Phú Quốc cũng đang “ngồi trên đống lửa”. Theo khảo sát, chi phí vận hành máy phát điện đang bào mòn lợi nhuận của các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Một khách sạn quy mô 30 phòng tại Dương Đông cho biết phải chi từ 15 đến 20 triệu đồng mỗi ngày cho tiền dầu diesel để chạy máy phát, nhằm duy trì điện vào buổi tối và các khung giờ cao điểm cho khách.

Nhiều chủ cơ sở lo ngại nếu sự cố không được khắc phục sớm trước đợt cao điểm Giáng sinh và Tết Dương lịch, hình ảnh du lịch Phú Quốc sẽ bị ảnh hưởng trong mắt du khách quốc tế, những người rất nhạy cảm với chất lượng dịch vụ và an toàn.

Ellina, du khách người Kazakhstan đang lưu trú tại một bungalow ở Dương Tơ, chọn cách phản ứng bình tĩnh hơn nhưng cũng thừa nhận sự bất tiện lớn. Cô buộc phải thay đổi thói quen sinh hoạt, ra quán cà phê để tìm nơi làm việc và hạn chế ra ngoài vào ban đêm do lo ngại an ninh tại các khu vực thiếu đèn đường.

“Dù Phú Quốc vẫn rất đẹp, nhưng tình huống này thực sự thử thách lòng kiên nhẫn của du khách”, Ellina nói.

Để khắc phục tạm thời, Điện lực An Giang chia lại phụ tải, chuyển bớt nguồn từ khu vực phía nam đảo để giữ điện cho khu dân cư; huy động 20 máy phát diesel của các công ty thành viên đưa ra đảo, bổ sung khoảng 2,5 MW công suất phát.

Ngành điện đánh giá việc sửa chữa tuyến cáp ngầm rất phức tạp, cần nhiều nhân lực và thời gian, có khi kéo dài hàng tháng. Trong lúc chờ khắc phục, đơn vị điện lực phối hợp các sở, ngành tỉnh gấp rút dựng tạm đường dây 110 kV trên không, gồm khoảng 5 trụ, kéo từ điểm tiếp bờ Hà Tiên đến vị trí sự cố để đảm bảo cấp điện cho đảo.

Ông Trần Hữu Hiệp, Phó chủ tịch Hiệp hội Du lịch Đồng bằng sông Cửu Long, nhận định sự cố điện vừa qua là lời cảnh báo quan trọng cho Phú Quốc – nơi phát triển rất nhanh nhưng còn “mong manh trước các cú sốc hạ tầng”.

Theo ông, đảo không thể để 70% công suất điện phụ thuộc vào cáp ngầm và cần sớm tìm lời giải. Phú Quốc phải xây dựng chiến lược phát triển năng lượng tái tạo như điện mặt trời, điện gió phù hợp điều kiện tự nhiên. Các cơ sở lưu trú lớn cần có tiêu chuẩn điện dự phòng bắt buộc, đảm bảo vận hành tối thiểu 48-72 giờ như mô hình Hawaii.

Tú Nguyễn