Đây là trường hợp nối chi thể đứt rời có thời gian thiếu máu dài nhất được ghi nhận tại Việt Nam. Thông thường, thời gian vàng để nối chi thể đứt rời chỉ khoảng 6 tiếng.

Bệnh nhân gặp nạn khi đang làm nhiệm vụ trên tàu viễn dương ngoài khơi miền Trung trong bão số 12. Tàu chao đảo mạnh khiến thiết bị anh đang sửa chữa cắt đứt lìa ngón trỏ tay phải. Các thuyền viên trên tàu đã sơ cứu, bảo quản phần ngón tay vào bình giữ nhiệt và đưa nạn nhân vào bờ. Gia đình sau đó đặt chuyến bay sớm nhất từ Đà Nẵng ra Hà Nội trong đêm.

Khi nhập viện Việt Đức, tổng thời gian từ lúc tai nạn đến khi lên bàn mổ đã trôi qua hơn một ngày đêm. Tuy nhiên, các chuyên gia đánh giá phần chi thể được bảo quản tốt, cấu trúc mô còn nguyên vẹn và khớp ngón tay vẫn mềm. Hội đồng hội chẩn gồm các bác sĩ phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ, chấn thương chỉnh hình và gây mê hồi sức quyết định thực hiện vi phẫu để cứu ngón tay cho bệnh nhân.

TS.BS Vũ Trung Trực, Phó Trưởng khoa Phẫu thuật Hàm mặt, Tạo hình và Thẩm mỹ cho biết, hai kíp mổ làm việc song song để rút ngắn thời gian. Một kíp làm sạch phần ngón tay, kíp còn lại xử lý mỏm cụt. Các bác sĩ dùng kim chuyên dụng định vị xương, tạo trục vững chắc trước khi nối gân và dây chằng.

Thách thức lớn nhất nằm ở việc khâu nối các mạch máu và dây thần kinh có kích thước chỉ 0,8 – 1 mm dưới kính hiển vi. Bác sĩ Trực nhấn mạnh kỹ thuật này đòi hỏi độ chính xác tuyệt đối, bởi chỉ cần một mối nối tắc nghẽn, ngón tay sẽ hoại tử do không có máu nuôi.

Ca phẫu thuật thành công giúp ngón tay bệnh nhân hồng hào trở lại và sống hoàn toàn. Hiện người bệnh đã được cắt chỉ, rút kim cố định và đang tập vật lý trị liệu để phục hồi vận động, cảm giác.

Từ trường hợp hy hữu này, các bác sĩ khuyến cáo người dân cần nắm vững quy trình sơ cứu khi gặp tai nạn đứt rời chi thể. Yếu tố tiên quyết để cứu sống phần cơ thể bị đứt là tuyệt đối không ngâm trực tiếp vào nước hay bất kỳ dung dịch nào. Nếu chi thể bẩn, chỉ nên rửa nhẹ dưới vòi nước sạch hoặc nước đun sôi để nguội.

Sau khi làm sạch, người sơ cứu cần bọc phần đứt rời bằng gạc hoặc khăn sạch, cho vào túi nylon buộc kín rồi mới đặt vào thùng đá lạnh. Cách làm này tránh việc chi thể tiếp xúc trực tiếp với đá gây bỏng lạnh, chết mô. Nạn nhân cần được chuyển đến cơ sở y tế chuyên sâu nhanh nhất có thể.

Lê Nga