Ngày 9/12, BS.CK2 Lâm Minh Vinh, Trưởng Khoa Giác mạc, Bệnh viện Mắt TP HCM, cho biết số mô giác mạc được chuyển đến bệnh viện vào tối 27/11. Ngay trong đêm, các bác sĩ hội chẩn khẩn, đánh giá hơn 30 trường hợp chờ ghép để chọn ra 12 bệnh nhân phù hợp nhất, ưu tiên người có thị lực rất thấp hoặc chỉ còn một mắt hoạt động, ảnh hưởng lớn lao động và sinh hoạt, tiên lượng phục hồi tốt thị lực sau mổ.

Trong số này, 5 trường hợp được chỉ định ghép nội mô DSAEK – kỹ thuật mới, thay thế lớp nội mô hư hỏng bằng nội mô người hiến, giúp phục hồi thị lực nhanh, vết mổ nhỏ, giảm nguy cơ loạn thị và thải ghép. 7 bệnh nhân còn lại được ghép xuyên (PK), phương pháp thay toàn bộ chiều dày giác mạc, phù hợp với các tổn thương sâu và sẹo đục toàn bộ giác mạc.

“Kỹ thuật DSAEK đòi hỏi tay nghề cao và mắt người bệnh phải có cấu trúc tiền phòng thuận lợi, trong khi ghép xuyên tuy quen thuộc hơn nhưng thời gian hồi phục lâu và nguy cơ loạn thị cao hơn”, bác sĩ Vinh nói.

Từ ngày 28/11 đến 2/12, bệnh viện hoàn tất các ca phẫu thuật. Một trong những bệnh nhân được ghép lần này là người đàn ông 38 tuổi, mắc loạn dưỡng giác mạc dạng đốm hơn 14 năm. Anh từng ghép giác mạc xuyên năm 2022 cho mắt phải nhưng không thích ứng, còn mắt trái chờ ghép đến nay. Lần này anh được thực hiện ghép nội mô cho mắt phải và thị lực cải thiện rõ sau mổ.

Đánh giá hậu phẫu, bác sĩ ghi nhận các mảnh ghép trong, áp tốt, tiền phòng sâu. Người bệnh có thể xuất viện sau 3-5 ngày. “Tôi rất mừng khi được chọn trong đợt này, hy vọng có thể nhìn rõ trở lại để sinh hoạt bình thường như những người khác”, anh nói.

Nhiều năm qua, thông qua các chương trình ký kết hợp tác và hỗ trợ chuyên môn nhãn khoa, Bệnh viện Mắt TP HCM đã làm chủ kỹ thuật ghép và tiếp nhận giác mạc từ các tổ chức quốc tế như ngân hàng mắt Eversight, CorneaGen (Mỹ), ngân hàng Mắt Nepal… Đợt tiếp nhận này ghi nhận số mô giác mạc hỗ trợ nhiều nhất từ trước đến nay, người bệnh không phải trả chi phí mô ghép, giảm đáng kể gánh nặng điều trị.

Từ nguồn giác mạc trong các chương trình hợp tác, Bệnh viện Mắt TP HCM đã triển khai nhiều kỹ thuật ghép hiện đại, giúp hàng trăm bệnh nhân cải thiện thị lực, góp phần giảm mù lòa do bệnh lý giác mạc. Trong 12 năm qua, bệnh viện đã thực hiện hơn 400 ca ghép bằng nhiều phương pháp khác nhau, phần lớn là lao động phổ thông đến từ 33 tỉnh thành. Đơn vị cũng kiến nghị thành lập Ngân hàng Mắt tại TP HCM để chủ động nguồn mô, đáp ứng nhu cầu ghép giác mạc ngày càng tăng và giảm tỷ lệ mù lòa do bệnh lý giác mạc.

Ghép giác mạc hiện là phương pháp duy nhất giúp người tổn thương giác mạc phục hồi thị lực khi điều trị nội khoa không còn hiệu quả. Việc hiến tặng không ảnh hưởng thẩm mỹ, bác sĩ chỉ lấy một lớp màng mỏng phía trước nhãn cầu. Giác mạc sau đó được bảo quản tại ngân hàng mô và có thể lưu trữ vài tuần đến cả tháng, khác với tim, gan hay phổi phải ghép ngay sau khi lấy.

Lê Phương