Sáng 10/12, Quốc hội thông qua Luật Phòng bệnh với nhiều chính sách phát triển nguồn nhân lực cho y học dự phòng, y tế công cộng và dinh dưỡng.

Ngoài chính sách cho người học sau đại học tại các cơ sở giáo dục công lập, người học tại các cơ sở giáo dục tư thục cũng được Nhà nước hỗ trợ học phí với mức tương ứng.

Bên cạnh đó, luật quy định cấp học bổng khuyến khích đối với người học đại học, sau đại học tại các trường công lập thuộc lĩnh vực y học dự phòng, y tế công cộng, dinh dưỡng có kết quả học tập, rèn luyện tốt.

Người đang công tác tại trạm y tế cấp xã, cơ sở y tế dự phòng ở khu vực biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng có điều kiện kinh tế – xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn, nếu đi học sau đại học các lĩnh vực y học dự phòng, y tế công cộng, dinh dưỡng cũng được cấp học bổng.

Luật khuyến khích tổ chức, cá nhân cấp học bổng, trợ cấp cho người theo học các lĩnh vực này; đồng thời quy định Nhà nước có chính sách thu hút, tuyển dụng, ưu đãi, bố trí và sử dụng hợp lý nhân lực làm công tác phòng bệnh, nhất là tại biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng khó khăn. Nhân viên y tế trực tiếp làm chuyên môn tại trạm y tế cấp xã, cơ sở y tế dự phòng được hưởng chính sách ưu đãi đặc thù, vượt trội.

Luật Phòng bệnh cũng quy định thành lập Quỹ phòng bệnh là quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách, trực thuộc Bộ Y tế, hoạt động theo mô hình đơn vị sự nghiệp công lập. Quỹ được hình thành từ vốn điều lệ do ngân sách nhà nước hỗ trợ; chuyển toàn bộ kinh phí kết dư của Quỹ phòng, chống tác hại thuốc lá; khoản đóng góp bắt buộc 2% trên giá tính thuế tiêu thụ đặc biệt của cơ sở sản xuất, nhập khẩu thuốc lá; cùng nguồn đóng góp, tài trợ, viện trợ không hoàn lại.

Quỹ phòng bệnh được sử dụng cho các hoạt động phòng, chống tác hại thuốc lá; khám sức khỏe định kỳ, sàng lọc miễn phí cho người dân; phòng, chống bệnh không lây nhiễm; phòng, chống rối loạn tâm thần; dinh dưỡng phòng bệnh; ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và hợp tác quốc tế trong lĩnh vực phòng bệnh.

Với bệnh truyền nhiễm, luật phân loại thành nhóm A là bệnh đặc biệt nguy hiểm, nhóm B là bệnh nguy hiểm, nhóm C là bệnh ít nguy hiểm và nhóm khác. Người mắc bệnh truyền nhiễm nhóm A và một số bệnh nhóm B phải cách ly y tế bắt buộc tại nhà, cơ sở khám chữa bệnh hoặc địa điểm theo quy định; trường hợp không chấp hành sẽ bị cưỡng chế cách ly.

Đối với bệnh không lây nhiễm và rối loạn tâm thần, luật quy định người dân được khám sức khỏe định kỳ, sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm 1 lần theo nhóm và lộ trình ưu tiên. Doanh nghiệp chi trả chi phí khám sức khỏe định kỳ cho người lao động; ngân sách nhà nước, Quỹ bảo hiểm y tế, Quỹ phòng bệnh chi trả theo quy định.

Luật Phòng bệnh có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.

Vũ Tuân