Khi bình minh vừa ló dạng trên biển Cửa Đại (Hội An), Nicky Mumford thong thả khuấy ly cà phê sữa đá, đánh thức 4 đứa con, bé lớn nhất 12 tuổi, nhỏ nhất lên 2. Sau bữa sáng, hai con lớn ngồi vào bàn học Toán và Văn trực tuyến theo chương trình phổ thông của Australia.

Giờ học chính quy kết thúc cũng là lúc phần “worldschooling” (học cả thế giới) bắt đầu. Vợ chồng Nicky dẫn các con len lỏi vào khu phố cổ, thử đổ bánh xèo, học làm đèn lồng và gốm sứ. Buổi chiều, cả nhà ra biển. Trên đường đi, những đứa trẻ liên tục đặt câu hỏi về các loài cá, sứa và văn hóa chài lưới của ngư dân địa phương.

Gia đình Mumford đã sống tại Việt Nam được ba tháng. Vốn điều hành một công ty du lịch, 18 tháng trước, Brad (chồng Nicky) quyết định cho con theo đuổi worldschooling – phương pháp giáo dục dựa trên trải nghiệm thực tế để phát triển kỹ năng thích nghi và tư duy linh hoạt.

“Chúng tôi mê những cuộc phiêu lưu cùng các con”, Nicky nói. Ban đầu, họ định đi vòng quanh Australia, nhưng ký ức đẹp về chuyến đi Việt Nam 15 năm trước đã thôi thúc Nicky đổi kế hoạch.

Việt Nam đáp ứng tiêu chí quan trọng nhất của họ: sự an toàn. Brad cũng ấn tượng bởi chi phí sinh hoạt hợp lý, vị trí gần biển và vô số không gian văn hóa như bảo tàng, làng nghề.

Cuối tháng 9/2025, gia đình 6 người đặt chân đến dải đất hình chữ S. Sau những cú sốc văn hóa ban đầu về giao thông và thời tiết, vợ chồng Nicky ngạc nhiên trước khả năng thích nghi của lũ trẻ. Tại sân trượt patin, 4 đứa con dễ dàng hòa nhập với trẻ em Việt dù bất đồng ngôn ngữ. Sự nồng hậu, quan tâm đến trẻ nhỏ của người dân địa phương là điều cô hiếm thấy ở nhiều nơi khác.

“Quan sát cách người Việt đối xử với nhau, các con tôi học được sự tôn trọng và lòng trắc ẩn. Hình thức ‘học ngầm’ này giá trị hơn bất kỳ bài giảng nào”, bà mẹ 4 con chia sẻ.

Mumford không phải là trường hợp cá biệt. Theo báo cáo State of Independence 2024 của MBO Partners, nhóm gia đình worldschooling hiện chiếm khoảng 26% cộng đồng du mục số (digital nomad). Xu hướng này đang chuyển dịch mạnh mẽ từ các cá nhân làm việc từ xa sang quy mô hộ gia đình, khi phụ huynh tìm kiếm giải pháp thay thế giáo dục truyền thống.

Việt Nam, đặc biệt là Đà Nẵng, Hội An và TP HCM, liên tục lọt top điểm đến yêu thích của cộng đồng này. Theo Nomad List 2025, chi phí sống tại đây thấp hơn 40-50% so với các đô thị lớn phương Tây, trong khi chất lượng sống ngày càng được cải thiện.

Khảo sát của VnExpress cũng ghi nhận các hội nhóm worldschooling tại Việt Nam đang hoạt động sôi nổi với quy mô từ 3.000 đến 5.000 thành viên, thường xuyên chia sẻ về lộ trình giáo dục và địa điểm trải nghiệm.

Rebecca Wegmann (42 tuổi, người Nam Phi) đã đưa con trai Neo (9 tuổi) đến sống tại Hội An từ hai năm trước. Trước đó, hai mẹ con đã đi qua 7 quốc gia châu Âu, từ Bồ Đào Nha đến Thổ Nhĩ Kỳ.

“Mỗi ngày ở Việt Nam đều là một bài học khác biệt”, Rebecca nói. Buổi sáng của hai mẹ con thường bắt đầu chậm rãi. Trong khi Rebecca làm việc từ xa, bé Neo học trực tuyến các kỹ năng đọc viết và toán. Buổi chiều là thời gian cho thực tế: học kickboxing, chơi cầu lông, pickleball hoặc tham gia các workshop nấu ăn cùng cộng đồng worldschooling.

Sự thay đổi của Neo khiến người mẹ ngỡ ngàng. Cậu bé dễ dàng kết bạn, tự tin chơi bóng đá cùng trẻ em hàng xóm và xây dựng kết nối vượt qua rào cản ngôn ngữ.

Đầu tháng 1/2026, cộng đồng này sẽ đón thêm gia đình Nora và Michael từ Đức, cùng ba con trai từ 4 đến 9 tuổi. Quyết định được đưa ra sau khi cậu con lớn Lukas gặp khó khăn và kiệt sức với áp lực trường học tại quê nhà.

“Việt Nam đại diện cho sự kết hợp hoàn hảo mà chúng tôi tìm kiếm: năng lượng sống, sự an toàn và cảm giác luôn tiến về phía trước”, Nora chia sẻ sau khi tham khảo kỹ lưỡng từ các hội nhóm đi trước. Dù chưa từng đặt chân đến, họ đã chọn Đà Nẵng làm điểm dừng chân dài hạn cho hành trình tìm lại niềm vui học tập cho con.

Ngọc Ngân