Tại hội thảo Định hướng xây dựng chính sách Bảo hiểm y tế (BHYT) bổ sung ngày 18/12, bà Vũ Nữ Anh, Phó Vụ trưởng BHYT, cho biết cơ quan này đang thiết kế các gói bảo hiểm mới để người dân có thêm lựa chọn ngoài gói bắt buộc. Theo định hướng, BHYT bổ sung không thay thế mà hoạt động trên nền tảng BHYT xã hội, dành cho người đã tham gia loại hình bắt buộc.

Dự thảo ban đầu đề xuất 4 nhóm quyền lợi, gồm: Gói hỗ trợ phần đồng chi trả của BHYT bắt buộc; Gói thanh toán dịch vụ ngoài phạm vi hoặc theo yêu cầu; Gói dành cho bệnh hiểm nghèo, chi phí lớn; và gói thỏa thuận riêng giữa người mua với đơn vị cung cấp.

Lý giải đề xuất này, bà Nữ Anh đánh giá tỷ lệ bao phủ BHYT toàn dân đã vượt 94%, song gói quyền lợi cơ bản vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu đa dạng, đặc biệt là các kỹ thuật cao, chăm sóc dự phòng hay quản lý bệnh mạn tính. Trong khi đó, mức đóng BHYT của Việt Nam hiện thấp nhất khu vực (chỉ 4,5% lương cơ sở), không theo kịp đà tăng của chi phí y tế. Việc phát triển các gói bổ sung sẽ giúp nâng tỷ lệ chi trả, giảm áp lực tài chính cho người bệnh.

Thứ trưởng Thường trực Vũ Mạnh Hà cũng nhấn mạnh thực trạng chi phí y tế từ tiền túi người dân hiện chiếm hơn 40% tổng chi phí khám chữa bệnh, cao hơn mức khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới. Nguy cơ nghèo hóa do bệnh tật vẫn đe dọa nhóm yếu thế và người mắc bệnh dài ngày.

Theo lãnh đạo Bộ Y tế, quyền lợi BHYT hiện khá toàn diện so với mức đóng nhưng chưa thỏa mãn nhóm người có thu nhập khá và cao. Hình thức bảo hiểm mới được kỳ vọng tạo thêm công cụ tài chính, giúp hệ thống an sinh y tế bền vững và công bằng hơn.

Tham chiếu kinh nghiệm quốc tế, TS Nguyễn Khánh Phương, Viện Chiến lược và Chính sách Y tế (Bộ Y tế), cho hay nhiều nước như Đức, Hà Lan, Thụy Sĩ, Nhật Bản đã áp dụng mô hình này. Bảo hiểm bổ sung tại các quốc gia trên thường do tư nhân cung cấp, chi trả cho các dịch vụ ngoài gói cơ bản như nha khoa, nhãn khoa hoặc phòng điều trị riêng. Tại Philippines, người bệnh phải sử dụng hết quyền lợi BHYT xã hội trước khi được thanh toán từ BHYT bổ sung. Ở Pháp, BHYT bổ sung bao phủ tới 96% dân số, trong đó nhà nước hỗ trợ phí cho người thu nhập thấp, giúp giảm mạnh gánh nặng chi phí y tế.

Từ kinh nghiệm này, TS Phương cho rằng Việt Nam cần sớm xây dựng hành lang pháp lý rõ ràng cho mối liên kết giữa BHYT xã hội và BHYT thương mại, xác định đúng vai trò “bổ sung”, tránh trùng lặp quyền lợi và bất bình đẳng trong tiếp cận dịch vụ y tế.

Lê Nga