David Deal, 62 tuổi, sống tại ngoại ô Chicago, cảm thấy năm 2026 sẽ rất “khó thở”. Dù đã cận kề tuổi nghỉ hưu, ông cho rằng mốc 65 tuổi chỉ là một con số chứ không đồng nghĩa với việc được nghỉ ngơi. Là chuyên gia tư vấn tiếp thị, vợ chồng ông phải tự chi trả bảo hiểm y tế. Năm tới, mức phí này dự kiến tăng 25%.

Deal cho biết chỉ một tai nạn nhỏ như trượt chân trên băng cũng có thể trở thành thảm họa tài chính. Gần đây, một người thân của ông phải vào phòng cấp cứu hai giờ. Dù có bảo hiểm, họ vẫn phải trả hàng nghìn USD.

“Phí bảo hiểm tăng vọt, chi phí điều trị cũng leo thang. Chúng tôi cảm giác không thể cáng đáng nổi dù là khi ốm đau hay lúc khỏe mạnh”, Deal chia sẻ.

Đây không phải nỗi lo của riêng gia đình Deal. Trong khi biến động kinh tế vĩ mô làm các doanh nghiệp chao đảo, tác động đối với người dân lại trực diện và tàn khốc hơn. Hàng triệu người Mỹ đang đối mặt viễn cảnh phí bảo hiểm y tế tăng mạnh vào năm 2026. Nhân viên liên bang cũng vừa trải qua đợt đóng cửa chính phủ dài kỷ lục trong lịch sử, khiến họ mất thu nhập hơn một tháng. Cùng lúc đó, chi phí chăm sóc trẻ em, giáo dục và nhà ở vẫn tiếp tục đà tăng.

“Cuộc khủng hoảng âm thầm của kinh tế Mỹ chính là sự bất an tài chính cá nhân. Ngay cả những người có cuộc sống ngỡ như ổn định cũng lo ngại các cú sốc bất ngờ như mất việc, ly hôn hay hóa đơn sinh hoạt tăng đột biến sẽ đẩy họ vào đường cùng”, chuyên gia kinh tế Kathryn Edwards nhận định.

Theo chỉ số tâm lý tiêu dùng do Đại học Michigan công bố đầu tháng 12, người Mỹ bước vào cuối năm 2025 với tâm lý bi quan rõ rệt. Kỳ vọng về tài chính cá nhân đã giảm 12% so với đầu năm. Khảo sát tháng 11 của Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York (Fed New York) cũng cho thấy người dân lo ngại về tình hình tài chính ở mức cao nhất kể từ năm 2014, đặc biệt là gánh nặng y tế.

J. Michael Collins, giáo sư chính sách công tại Đại học Wisconsin-Madison, cho biết nỗi bất an này bị khuếch đại bởi các cảnh báo suy thoái kéo dài. Người Mỹ đang dè dặt hơn với các quyết định lớn như mua nhà, mua xe hay đổi việc. Thị trường lao động rơi vào trạng thái đóng băng, ít sa thải nhưng cũng hiếm cơ hội tuyển dụng mới, tiền lương tăng chậm và cơ hội thăng tiến ít ỏi.

Dữ liệu của Viện JPMorgan Chase chỉ ra rằng thu nhập của người mới đi làm tăng chậm bất thường, trong khi lao động ngoài 50 tuổi chứng kiến tiền lương thực tế sụt giảm so với lạm phát.

Rekha Iyer, chuyên gia hoạch định tài chính ở San Francisco, nhận thấy sự bất an lan rộng ở mọi tầng lớp nhưng dưới các hình thái khác nhau. Người thu nhập thấp chịu áp lực trực tiếp từ tiền thuê nhà và giá thực phẩm. Trong khi đó, nhóm thu nhập cao – thường nắm giữ nhiều tài sản nhưng thiếu tiền mặt (“asset-rich but cash-poor”) – lại dễ tổn thương trước làn sóng sa thải hoặc biến động của lĩnh vực công nghệ.

“Khi mọi thứ đều khó lường, chỉ một cú sốc nhỏ cũng có thể làm đảo lộn hoàn toàn kế hoạch tài chính của một gia đình”, Iyer nói.

Ngọc Ngân (Theo BI)