Chiều 26/12, TAND TP HCM tuyên chấp nhận một phần kháng cáo của nguyên đơn – Ngân hàng Thương mại Cổ phần Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank) cùng người có quyền, nghĩa vụ liên quan – Công ty Novareal và kháng nghị của VKSND Khu vực 7, trong vụ tranh chấp hợp đồng tín dụng giữa VPBank với vợ chồng ông Trần Hồng Sơn.

HĐXX tuyên hủy bản án sơ thẩm, giao hồ sơ cho TAND Khu vực 7 thụ lý, xét xử lại. Phán quyết này, theo tòa, nhằm đảm bảo quyền lợi ích hợp pháp của các bên.

4 căn cứ tuyên hủy án sơ thẩm

Thứ nhất, ngân hàng khởi kiện vợ chồng ông Sơn về việc không thực hiện đúng hợp đồng tín dụng, do trước đó hai bên đã thống nhất các nội dung theo hợp đồng và bị đơn đồng ý trả nợ, chỉ yêu cầu giảm lãi.

“Cấp sơ thẩm tuyên hợp đồng vô hiệu và giải quyết hậu quả hợp đồng vô hiệu khi không có yêu cầu là vượt quá thẩm quyền”, bản án phúc thẩm nêu và xác định việc này vi phạm khoản 1 Điều 5 Bộ luật Tố tụng Dân sự.

Thứ hai, bản án sơ thẩm nhận định về thực trạng tài sản thế chấp (chưa có phần móng) là ảnh hưởng đến quyền lợi của chủ đầu tư, nhưng lại không đưa chủ đầu tư tham gia tố tụng. Việc này bị cấp phúc thẩm đánh giá đã vi phạm Điều 68 Bộ luật Tố tụng dân sự, bởi triệu tập chủ đầu tư với tư cách người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là cần thiết để bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của các bên.

Căn cứ tiếp theo, tòa phúc thẩm cho rằng cấp sơ thẩm nhận định dự án “không có thật” là mang tính chủ quan, việc xác minh chỉ thực hiện tại UBND xã là chưa đủ căn cứ. Tại phiên phúc thẩm, các vi bằng hình ảnh do ngân hàng cung cấp cho thấy các căn biệt thự tồn tại trên thực tế – trái với kết luận của án sơ thẩm.

Đối với việc tuyên hợp đồng tín dụng vô hiệu, cấp phúc thẩm xác định tòa sơ thẩm đã áp dụng khoản 2 Điều 8 Thông tư 39/2016/TT của Ngân hàng Nhà nước, song thông tư này không còn hiệu lực tại thời điểm giải quyết vụ án và được thay thế bằng văn bản khác.

Với 4 căn cứ trên, tòa phúc thẩm nhận định cấp sơ thẩm đã vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng; việc thu thập, đánh giá chứng cứ chưa đầy đủ, toàn diện.

Quá trình xét xử phúc thẩm, VKSND TP HCM nhận định án sơ thẩm tuyên hợp đồng tín dụng vô hiệu là có căn cứ nhưng chưa giải quyết đầy đủ hậu quả pháp lý nên đề nghị HĐXX phúc thẩm hủy án sơ thẩm.

Nội dung vụ kiện thể hiện, vợ chồng ông Sơn ký hợp đồng vay 3,65 tỷ đồng với VPBank để thanh toán tiền đặt cọc mua biệt thự song lập thuộc dự án NovaWorld Phan Thiết, sau đó ngừng trả nợ khiến dư nợ gốc và lãi vượt hơn 5 tỷ đồng.

Khi xử sơ thẩm, TAND Khu vực 7 xác định biệt thự này là tài sản hình thành trong tương lai, chưa đủ điều kiện giao dịch và văn bản thỏa thuận với Công ty Novareal là vô hiệu, dẫn tới hợp đồng tín dụng giữa ông Sơn và ngân hàng cũng vô hiệu. Tòa bác yêu cầu khởi kiện của VPBank, buộc Novareal trả lại nợ gốc cho ngân hàng, còn ngân hàng trả lại hơn 900 triệu đồng tiền lãi cho ông Sơn khiến ông “thoát nợ” hơn 5 tỷ đồng.

Bản án bị kháng cáo và kháng nghị.

Hải Duyên