Cô gái 23 tuổi khi ấy bị cấm chuyển ra ngoài sống nếu chưa kết hôn. Mẹ muốn Suzanne ở nhà học làm nội trợ, còn bố ép cô lấy chứng chỉ sư phạm chỉ để sau này tự dạy con tại gia thay vì đến trường. Thư từ, điện thoại và các mối quan hệ của cô đều bị giám sát chặt chẽ.

Hai năm sau khi tốt nghiệp, sự kiệt sức khiến Suzanne đi đến một quyết định táo bạo. Một buổi chiều bố mẹ đi làm, cô gọi bạn bè đến hỗ trợ, gói ghém đồ đạc và âm thầm rời đi. Trong 18 tháng tiếp theo, cô cắt đứt mọi liên lạc với gia đình. “Tôi chưa bao giờ hối hận, chỉ tiếc là mình không làm điều đó sớm hơn”, Suzanne, hiện 44 tuổi, chia sẻ.

Ngày càng nhiều người trưởng thành tại Mỹ chọn giải pháp “No Contact” (không liên lạc) với cha mẹ sau thời gian dài chịu đựng áp lực hoặc sự kiểm soát độc hại.

Nghiên cứu của Đại học Cornell (Mỹ) ghi nhận khoảng 27% người Mỹ từ 18 tuổi trở lên đang cắt liên lạc với ít nhất một thành viên trong gia đình. Một khảo sát khác của YouGov năm 2023 cũng chỉ ra bức tranh tương tự: cứ 4 người Mỹ thì có 1 người không còn nói chuyện với người thân, trong đó tỷ lệ xa cách với bố là 12% và với mẹ là 11%.

Cheryl Groskopf, nhà trị liệu tâm lý tại Los Angeles, cho biết hiện tượng này không xảy ra ngẫu nhiên. “Không ai đột ngột ngừng quan tâm đến gia đình mình. Đó là kết quả của việc họ nhận ra không có lý do gì để tiếp tục chấp nhận sự lạm dụng cảm xúc kéo dài”, bà nói.

Theo các chuyên gia, sự thay đổi trong nhận thức của thế hệ trẻ là nguyên nhân chính. Nếu thế hệ trước thường chọn cách cam chịu để giữ gìn “hòa khí”, thì Gen Z và Millennials ngày nay có xu hướng tự đặt câu hỏi: “Mối quan hệ này có thực sự tốt cho tôi không?”.

Sự phổ biến của các kiến thức sức khỏe tâm thần giúp người trẻ gọi tên được những trải nghiệm tồi tệ của mình. Những thuật ngữ như “thao túng tâm lý” (gaslighting), “bỏ bê cảm xúc” hay “thiết lập ranh giới” trở thành công cụ để họ nhận diện các hành vi độc hại nhân danh tình yêu.

“Khi tình yêu đi kèm điều kiện, nó đau đớn chẳng khác gì sự lạm dụng”, Groskopf nhận định. Những hành vi như chỉ trích ngụy trang dưới vỏ bọc quan tâm, hay cha mẹ chỉ hài lòng khi con cái làm theo ý mình… được ví như những “vết cắt” nhỏ nhưng lặp đi lặp lại, cuối cùng dẫn đến sự đổ vỡ.

Với Suzanne, sự im lặng kéo dài 18 tháng ban đầu không phải là dấu chấm hết. Cô từng nhiều lần thử nối lại quan hệ nhưng bất thành. Giọt nước tràn ly đến vào sinh nhật thứ 40, khi mẹ tặng cô một món quà cũ kỹ và ép mở trước mặt mọi người. Hành động thiếu tôn trọng đó khiến cô nhận ra cha mẹ chưa bao giờ thực sự thay đổi. Năm 2021, cô quyết định cắt đứt hoàn toàn.

Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng “No Contact” không nhất thiết là vĩnh viễn. Một số người coi đây là khoảng thời gian tạm nghỉ để chữa lành. Nhà trị liệu Groskopf khuyên người trưởng thành nên tìm kiếm những “gia đình tự chọn” – những người bạn thân thiết, thấu hiểu – để làm chỗ dựa tinh thần.

Trước khi cân nhắc nối lại liên lạc, mỗi người cần tự vấn: Liệu cha mẹ đã thừa nhận những tổn thương họ gây ra? Liệu họ có thực sự thay đổi? Và quan trọng nhất, bạn có cảm thấy an toàn khi quay lại không?

“Quyết định này vừa khó chấp nhận, nhưng cũng mang lại cảm giác được giải phóng hoàn toàn”, Suzanne nói về cuộc sống hiện tại của mình.

Ngọc Ngân (Theo RD)