Ký ức tuổi thơ của bà Tina Donvito là những dịp lễ tết náo nhiệt trong đại gia đình, nơi bọn trẻ chạy nhảy khắp nhà còn người lớn rôm rả trò chuyện. Bố bà có 25 anh em họ, mẹ có 19 người. Đến thế hệ của Tina, con số này giảm xuống còn 9. Và giờ đây, các con bà chỉ còn 6 anh em họ. “Sự đông đúc ngày xưa chỉ còn là hoài niệm. Không còn nhiều gia đình như thế nữa”, bà nói.

Câu chuyện nhà Donvito phản ánh một thực tế đang diễn ra trên khắp nước Mỹ. Tiến sĩ Pamela J. Smock, nhà nhân khẩu học tại Đại học Michigan, cho biết số lượng anh em họ đang giảm rõ rệt qua từng thế hệ. Ngày càng nhiều người Mỹ chỉ có duy nhất một, thậm chí không có anh em họ nào.

Một nghiên cứu đăng trên Kỷ yếu của Viện Hàn lâm khoa học quốc gia Mỹ (PNAS) dự báo, phụ nữ 65 tuổi vào năm 2095 sẽ chỉ còn khoảng 25 người thân, giảm 38% so với mức 41 người của phụ nữ cùng độ tuổi năm 1950. Đây là hệ quả tất yếu của xu hướng kết hôn muộn và tỷ lệ sinh giảm sâu.

Thập niên 50, độ tuổi kết hôn phổ biến là 19-20, tạo điều kiện cho các gia đình đông con. Ngày nay, nam giới Mỹ thường lập gia đình sau tuổi 30, nữ gần 29. Kết hôn muộn đồng nghĩa với việc trì hoãn sinh nở, thậm chí quyết định không sinh con vì áp lực tài chính. Chi phí nhà ở, thực phẩm đắt đỏ và các khoản nợ vay sinh viên khiến nhiều cặp vợ chồng trẻ chùn bước trước kế hoạch mở rộng gia đình.

Sự thu hẹp này làm thay đổi cấu trúc gia đình từ “chiều ngang” (nhiều anh chị em, anh em họ) sang “chiều dọc” (nhiều thế hệ ông bà, cha mẹ sống lâu hơn). Bà Smock cảnh báo điều này tạo ra áp lực kép: lớp trẻ ngày càng ít đi nhưng lại phải gánh vác trách nhiệm chăm sóc số lượng người già ngày càng tăng.

Về mặt tình cảm, sự thiếu vắng anh em họ là một mất mát lớn. Trong văn hóa Mỹ, anh em họ thường được coi là “những người bạn đầu tiên”. Mối quan hệ này đặc biệt ở chỗ nó mang lại cảm giác gần gũi của huyết thống, có chung lịch sử gia đình nhưng lại không có những va chạm, mâu thuẫn hàng ngày như anh chị em ruột.

Tuy nhiên, bức tranh tương lai không hoàn toàn ảm đạm. Khảo sát năm 2022 của Trung tâm Nghiên cứu Pew cho thấy 55% người Mỹ vẫn sống trong phạm vi một giờ lái xe với ít nhất một vài người thân.

Để lấp đầy khoảng trống, người Mỹ đang dần định nghĩa lại khái niệm gia đình. Những người không cùng huyết thống, bạn bè thân thiết đang được trao vai trò như “anh em họ” trong đời sống xã hội. Dù quy mô gia đình thu nhỏ, nhu cầu kết nối và thuộc về một cộng đồng thân thiết của con người vẫn không thay đổi.

Ngọc Ngân (Theo Reader’s Digest)