Trong văn hóa doanh nghiệp, “tiền mặt là vua” thường là tư duy mặc định khi khen thưởng. Tuy nhiên, một nghiên cứu công bố ngày 4/2 gợi ý rằng các nhà quản lý nên cân nhắc lại.

Nhóm nghiên cứu, dẫn đầu bởi Giáo sư Sanford DeVoe từ Trường Quản lý Anderson (Đại học California, Los Angeles), phát hiện việc nhận thêm ngày nghỉ thay vì tiền thưởng giúp người lao động cảm thấy bớt giống một công cụ sản xuất và được nhìn nhận như một cá nhân trọn vẹn với cuộc sống riêng.

Trong thuật ngữ của các nhà nghiên cứu, ngày nghỉ giúp nhân viên cảm thấy “người” hơn. “Cảm giác được đối xử như một con người có mối liên hệ mật thiết với mức độ hài lòng trong công việc, sự gắn kết với công ty, cải thiện quan hệ đồng nghiệp và giảm ý định nghỉ việc”, Giáo sư DeVoe khẳng định.

Để chứng minh, các nhà nghiên cứu đã thực hiện khảo sát trên 1.500 người, yêu cầu họ nhớ lại cảm giác khi nhận tiền thưởng và khi nhận ngày nghỉ phép. Trên thang điểm 7, tiền thưởng đạt điểm trung bình 5,04. Trong khi đó, nghỉ phép có lương đạt 5,4 điểm.

“Sự chênh lệch về con số có vẻ khiêm tốn, nhưng nó đại diện cho một chuyển biến tâm lý quan trọng”, DeVoe giải thích. “Đó là ranh giới giữa cảm giác trung lập và cảm giác thực sự được thấu hiểu như một con người”.

Ở một thí nghiệm khác với 500 người tham gia, kết quả chỉ ra những người được hứa hẹn thưởng bằng ngày nghỉ có kỳ vọng rõ ràng hơn về việc tách bạch giữa công việc và đời sống cá nhân. Chính khoảng cách tâm lý với công việc này là yếu tố then chốt giúp họ cảm thấy được tôn trọng.

Tuy nhiên, lợi ích của ngày nghỉ sẽ tan biến nếu sếp vẫn liên lạc. Trong thí nghiệm thứ ba, 200 người được yêu cầu tưởng tượng đang đi nghỉ mát và nhận được tin nhắn. Một nhóm nhận tin nhắn từ bạn bè, nhóm còn lại nhận tin từ sếp. Kết quả cho thấy, chỉ số cảm thấy “được là người” của nhóm bị sếp nhắn tin tụt xuống 4,1, thấp hơn nhiều mức 5,4 của nhóm còn lại.

“Điều này chứng minh ngay cả một sự xâm nhập tối thiểu của công việc cũng có thể xóa sạch lợi ích tâm lý của kỳ nghỉ”, Giáo sư DeVoe nhấn mạnh. “Vấn đề không chỉ là rời khỏi văn phòng, mà là công việc phải thực sự buông tha cho nhân viên”.

Nghiên cứu kết luận, đối với các nhà quản lý hướng tới năng suất bền vững, việc trao cho nhân viên những khoảng thời gian ngắt kết nối hoàn toàn chính là một đòn bẩy, đôi khi còn hiệu quả hơn cả những con số trong tài khoản ngân hàng.

Bảo Nhiên (Theo WSJ)