Lily tìm đến một chuyên gia tư vấn nghề nghiệp, hy vọng được chỉ cách sửa lại từ khóa hay trình bày CV cho bắt mắt. Nhưng lời khuyên cô nhận được lại là một thủ thuật: Hãy xóa bỏ năm tốt nghiệp đại học và toàn bộ lịch sử làm việc trong 15 năm đầu. Chỉ giữ lại 10 năm kinh nghiệm gần nhất.

Nói cách khác, cô phải biến mình thành một ứng viên mới ngoài 30 tuổi trên giấy tờ. Lily làm theo, dù cảm thấy mâu thuẫn. Kết quả đến ngay lập tức: điện thoại của cô bắt đầu reo.

Lily là ví dụ cho một làn sóng âm thầm nhưng mạnh mẽ đang diễn ra tại Mỹ và nhiều nước phương Tây: lao động trung niên đang phải tìm cách “cải lão hoàn đồng” trên hồ sơ để vượt qua bộ lọc tuyển dụng.

Số liệu từ Glassdoor cho thấy các thảo luận về “phân biệt tuổi tác” đã tăng vọt 133% trong giai đoạn 2024-2025. Nếu như trước đây, sự kỳ thị chỉ nhắm vào nhóm lao động sắp nghỉ hưu (trên 50 tuổi), thì nay, “ngưỡng già” đã trượt xuống độ tuổi 35-40.

Thị trường lao động hậu đại dịch đã thay đổi. Josh Bob, một cố vấn nghề nghiệp tại Boston (Mỹ) lý giải xu hướng này bằng khái niệm “Goldilocks” – ám chỉ những ứng viên nằm ở vùng an toàn: không quá non nớt để phải đào tạo lại, nhưng cũng không quá già dặn để bị coi là chậm chạp hay đòi hỏi quyền lợi.

“Nhà tuyển dụng muốn một người làm được việc ngay, nhưng họ sợ những người quá nhiều kinh nghiệm”, Josh Bob nói. Trong mắt nhiều công ty, một ứng viên với 25 năm kinh nghiệm không đồng nghĩa với sự uyên bác, mà gợi lên hình ảnh của một nhân sự giá cao, khó bảo và khó thích nghi với công nghệ mới.

Jessica Ehlers, chuyên gia nhân sự tại Minneapolis, thừa nhận chi phí là rào cản lớn nhất. Khi nhìn thấy một CV dày đặc thành tích trải dài 3 thập kỷ, phản xạ đầu tiên của nhà tuyển dụng là: “Vị trí này không đủ tiền trả cho họ”. Thay vì thương lượng, họ loại hồ sơ ngay từ vòng gửi xe.

Chính Jessica cũng từng là nạn nhân. Mất việc ở tuổi 37, cô chật vật tìm chỗ đứng mới cho đến khi quyết định ẩn bớt các bằng cấp cao học và rút gọn hồ sơ chỉ còn 10 năm kinh nghiệm. “Thật trớ trêu khi kinh nghiệm tích lũy cả đời lại trở thành gánh nặng, và để sinh tồn, chúng tôi buộc phải giả vờ mình ít hiểu biết hơn thực tế”, cô chiêm nghiệm.

Xu hướng này phản ánh một thực tế khắc nghiệt của thị trường việc làm hiện đại: khi lòng trung thành không còn được đảm bảo và áp lực tối ưu chi phí lên ngôi, sự “vừa vặn” được định giá cao hơn sự “dày dạn”. Và với những người như Lily hay Jessica, chiếc mặt nạ tuổi tác trên CV chính là tấm vé thông hành duy nhất để họ quay lại đường đua.

Ngọc Ngân (Theo Business Insider)