Nguyên Vũ (21 tuổi, quê Thái Bình cũ), Xuân Mạnh (20 tuổi, Thanh Hóa) và Phú Đức (19 tuổi, Huế) là nhà vô địch Đường lên đỉnh Olympia, lần lượt từ năm 2022 đến 2024. Cả ba hiện là sinh viên Đại học Công nghệ Swinburne, Australia.

Vũ vừa hoàn thành năm thứ hai ngành Khoa học máy tính, chuyên ngành Trí tuệ nhân tạo (AI). Phú Đức cũng chọn ngành này, nhập học hồi tháng 7 năm ngoái. Còn Xuân Mạnh du học đầu năm 2025, theo ngành Y sinh để tiếp nối nền tảng khối B đã có từ thời phổ thông.

Rời ánh đèn trường quay, khi bắt đầu hành trình mới tại xứ sở chuột túi, các “nhà leo núi” phải tự giải quyết những “bài toán” mới: thích nghi văn hóa, đổi mới phương pháp học hay cân đối tài chính.

Nguyên Vũ cho hay môi trường mới thách thức với nhịp học nhanh, thời lượng học lý thuyết ngắn. Ngoài ra, các môn học hầu hết đòi hỏi kiến thức ở nhiều lĩnh vực. Nếu chỉ dựa vào tài liệu sẵn có, sinh viên thường chỉ đạt điểm B hoặc C.

Để đạt điểm A, các em phải xem kỹ lý thuyết trước khi lên lớp, chủ động nghiên cứu thêm tài liệu ngoài giáo trình. Vũ ví dụ, khi thực hiện dự án AI dự đoán giá cổ phiếu, bản thân đã tự mày mò kiến thức về thị trường chứng khoán – một lĩnh vực hoàn toàn mới.

Trong khi đó, Phú Đức nhận thấy phải chuyển dịch từ việc “đọc kiến thức” sang chú trọng thực hành. Môn Mạng máy tính với nhiều thuật ngữ chuyên sâu khiến em gặp khó nhất, phải thực hành liên tục mới có thể nắm bắt bản chất vấn đề.

Ngoài ra, Xuân Mạnh sau vài tuần đầu dùng vở ghi chép thủ công đã chuyển sang dùng máy tính xách tay để hệ thống kiến thức nhanh và tiết kiệm thời gian hơn.

Các nam sinh cho biết gói học bổng từ chương trình Đường lên đỉnh Olympia gồm miễn học phí, kèm sinh hoạt phí 40.000-50.000 USD cho ba năm học. Khoản này đủ tiền thuê nhà và một số nhu cầu cơ bản. Vì vậy, ngoài học cách chăm sóc bản thân, cả ba cũng lo chi tiêu sao cho phù hợp.

Với Xuân Mạnh, khó khăn còn đến từ những thay đổi nhỏ trong sinh hoạt hàng ngày, như việc phải đi bên trái đường hay người bản địa nói tiếng Anh hơi nhanh và dùng nhiều tiếng lóng.

“Nghe người Australia nói chuyện không giống những gì mình học trước đó, nên ban đầu rất khó bắt nhịp”, Mạnh nói.

Để cải thiện, Nguyên Vũ và Xuân Mạnh đi làm thêm, riêng Phú Đức chưa thể vì dưới 18 tuổi.

Ở Australia, sinh viên quốc tế được làm thêm tối đa 48 giờ/hai tuần trong thời gian học, và làm toàn thời gian khi nghỉ hè. Theo Vũ, các em hiếm khi làm hết thời gian trên, bởi tìm việc khó trong bối cảnh du học sinh ngày càng đông. Thời gian đầu, Vũ chấp nhận làm những việc đơn giản, không mang lại nhiều giá trị cho ngành học hay bổ sung kinh nghiệm làm việc. Gần đây, nam sinh xin được việc ngay tại trường, trở thành đại sứ sinh viên quốc tế, hỗ trợ tân sinh viên làm thủ tục nhập học và hòa nhập cuộc sống mới.

“Công việc này giúp mình làm quen với môi trường chuyên nghiệp và rèn kỹ năng giao tiếp tiếng Anh”, Vũ cho hay.

Ba nam sinh nhìn nhận cuộc sống xa gia đình khiến bản thân tự lập hơn. Những va chạm ban đầu với môi trường mới giúp họ bình tĩnh trước khó khăn, cởi mở hơn trong giao tiếp.

Cùng trưởng thành từ một cuộc thi, cả ba giữ mối liên hệ thường xuyên. Mạnh và Vũ hay đá bóng cùng nhau, còn Đức và Vũ hỗ trợ nhau trong các môn chuyên ngành AI. Trong trận chung kết Olympia năm thứ 25, hồi tháng 10 năm ngoái, cả nhóm đã tụ họp để cổ vũ các đàn em.

Dịp này, Xuân Mạnh và Phú Đức về Việt Nam đón Tết cùng gia đình, còn Nguyên Vũ ở lại Australia để tiếp tục công việc. Ba nam sinh đều đặt mục tiêu giữ vững phong độ học tập và tìm kiếm cơ hội thực tập, tham gia học kỳ trao đổi để có thêm trải nghiệm và kinh nghiệm làm việc.

Thanh Hằng