Nhiều người lầm tưởng công sở chỉ là nơi trao đổi kỹ năng để lấy tiền lương. Thực tế, sự quan tâm giữa các đồng nghiệp là “sợi dây” vô hình quyết định sự sống còn của cả hệ thống.

Trong bài diễn thuyết TED Talk năm 2022, nhà báo Mỹ Dan Harris định nghĩa “tình yêu nơi công sở” chính là khả năng quan tâm, bản năng hợp tác và sự sẵn lòng lan tỏa điều tốt đẹp. Từ góc độ tiến hóa, khả năng này đã giúp loài người tồn tại và ngày nay, nó tiếp tục hiển hiện mỗi ngày tại nơi làm việc.

Động lực mạnh mẽ nhất tạo nên ý nghĩa cho công việc chính là cảm giác thuộc về một cộng đồng, nơi nhân viên thấy mình được thấu hiểu và tôn trọng.

Nghiên cứu của Wes Adams và Tamara Myles, đồng tác giả cuốn sách “Công việc ý nghĩa: Làm thế nào để khơi dậy đam mê và hiệu suất ở mọi nhân viên” chỉ ra việc cấp trên quan tâm đến cuộc sống ngoài lề của nhân viên là thước đo chính xác nhất cho sự gắn kết của họ với tập thể.

Ngược lại, sự cô lập đem tới những hậu quả nặng nề. Các nghiên cứu tâm lý học chứng minh, việc bị từ chối hoặc cô lập trong môi trường tập thể sẽ kích hoạt các vùng não bộ tương tự khi chúng ta chịu nỗi đau về thể xác. Sự cô đơn là tín hiệu cảnh báo của não bộ, khẩn cấp giống hệt như cơn đói hay cơn khát.

Năm 2023, báo cáo của Tổng Y sĩ Mỹ từng cảnh báo tình trạng mất kết nối xã hội mãn tính sẽ làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim, trầm cảm và tử vong sớm.

Công việc không thể giải quyết mọi khủng hoảng cá nhân, nhưng nó định hình môi trường quan hệ cho hàng triệu người. Những lãnh đạo biết gieo mầm “tình yêu” qua việc trân trọng nỗ lực của nhân viên sẽ tạo ra một môi trường làm việc hạnh phúc.

Bài học từ ‘hệ sinh thái’ rừng xanh

Trong một khu rừng khỏe mạnh, cây cối không phải là những đối thủ cạnh tranh. Bên dưới mặt đất là mạng lưới rễ khổng lồ, nơi chúng truyền chất dinh dưỡng và phát tín hiệu cảnh báo cho nhau. Những cây lớn hỗ trợ cây con, giúp ổn định toàn bộ hệ sinh thái.

Các tổ chức thành công cũng vận hành như một “siêu sinh vật” tương tự. Tại đó, các đội nhóm xuất sắc không chỉ có hiệu suất cao mà còn liên kết chặt chẽ. Họ chia sẻ thông tin tự do, sẵn sàng gánh vác khi đồng nghiệp quá tải và hợp tác dựa trên sự tin tưởng thay vì đối đầu. Sự quan tâm lan tỏa trong tổ chức giống như chất dinh dưỡng trong rừng, âm thầm nhưng thay đổi hoàn toàn sức sống trên bề mặt.

Thực hành sự quan tâm

Để nuôi dưỡng “tình yêu” chốn công sở, bạn không cần những cử chỉ quá lớn lao hay xâm phạm đời tư thái quá. Điều cần thiết chỉ là sự chú ý đều đặn và tôn trọng:

Sức mạnh của 40 giây: Những tương tác ngắn ngủi nhưng chân thành có thể tạo ra các mối liên kết chất lượng. Hỏi thăm về một trận bóng hay tình hình sức khỏe người thân đang ốm của đồng nghiệp, thể hiện rằng con người họ quan trọng hơn những gì họ làm ra.

Xóa bỏ áp lực ‘tự bảo vệ’: Khi lãnh đạo cởi mở chia sẻ về những bài học hay giá trị sống, họ phát đi tín hiệu rằng công ty không phải là nơi nhân viên phải giấu giếm con người thật. Điều này giúp nhân viên giải phóng năng lượng sáng tạo, thay vì phải dùng nó để tự phòng thủ.

Lòng nhân ái cụ thể: Hỗ trợ đồng nghiệp bằng những hành động thiết thực như: chia sẻ tài liệu chuyên môn, giới thiệu đối tác, hoặc hào phóng ghi nhận công lao của họ trong các cuộc họp chung.

Nhật Minh (Theo Psychology Today)