Số liệu mới nhất từ Cục Hải quan cho thấy, năm 2025, kim ngạch rau quả Việt Nam sang Nhật Bản đạt 237,8 triệu USD, tăng 17,97% so với năm trước. Quy đổi theo tỷ giá 26.000 đồng một USD, giá trị tương đương khoảng 6.182,8 tỷ đồng. Giai đoạn 2021-2025, nhóm hàng này ghi nhận tốc độ tăng trưởng kép bình quân hơn 60% mỗi năm, cho thấy khả năng mở rộng tại một trong những thị trường khó tính nhất châu Á.

Trong cơ cấu xuất khẩu, ba mặt hàng chủ lực gồm hoa cúc, chuối và khoai lang đạt tổng cộng 111,62 triệu USD, tương đương khoảng 2.902 tỷ đồng, chiếm gần 47% tổng kim ngạch. Hoa cúc dẫn đầu với 43,6 triệu USD, chiếm 18,34% và tăng 7,01% so với năm 2024. Chuối đạt 42,6 triệu USD, tăng 33,47%, nâng tỷ trọng lên 17,93%, gần gấp ba lần mức năm 2021. Khoai lang mang về 25,3 triệu USD, chiếm 10,65%, tăng 2,52%.

Đà tăng trưởng của chuối phần lớn đến từ nguồn cung ổn định và chiến lược phát triển vùng trồng theo tiêu chuẩn cao. Ông Đoàn Nguyên Đức, Chủ tịch Hoàng Anh Gia Lai, cho biết doanh nghiệp duy trì xuất khẩu chuối sang Nhật với giá ổn định trong nhiều năm. Ngoài diện tích tại Gia Lai, doanh nghiệp còn phát triển vùng nguyên liệu tại Lào để bảo đảm nguồn cung quanh năm cho đối tác.

Sản phẩm trồng tại vùng cao nguyên có chênh lệch nhiệt độ lớn giữa ngày và đêm, giúp trái phát triển chậm, tích lũy tinh bột, tạo vị ngọt vừa phải và thơm ngon. Thổ nhưỡng phù hợp giúp quả có vỏ vàng sáng, ít dập nát, đáp ứng tiêu chuẩn khắt khe của thị trường Nhật.

Ngoài nhóm chủ lực, nhiều mặt hàng khác tiếp tục tăng trưởng. Cà tím đạt 19,9 triệu USD, tăng 17,72%, trong khi xoài đạt 16,8 triệu USD, tăng 13,66%. Một số sản phẩm tăng mạnh trong năm qua như đỗ xanh, sơ ri, dứa, vải và dừa, dù quy mô còn nhỏ. Ngược lại, khoai mỡ, khoai tây, ngô, ớt, thanh long và gừng giảm so với năm trước.

Theo Hiệp hội Rau quả Việt Nam, Nhật Bản đặt ra tiêu chuẩn cao về an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và quy cách đóng gói, song có sức mua ổn định và sẵn sàng trả giá cao cho sản phẩm đạt chuẩn. Người tiêu dùng nước này ưu tiên chất lượng đồng đều, hình thức đẹp và nguồn cung quanh năm. Hoa cúc có lợi thế về độ bền và khả năng cung ứng liên tục, trong khi khoai lang phù hợp xu hướng ăn uống lành mạnh nhờ vị ngọt tự nhiên và tính linh hoạt trong chế biến.

Việc ba mặt hàng chiếm gần một nửa tổng kim ngạch cho thấy thị trường Nhật không chỉ tiêu thụ trái cây nhiệt đới mà còn duy trì nhu cầu lớn với nhóm rau củ và hoa tươi. Đây là cơ hội để doanh nghiệp Việt tiếp tục đầu tư sản xuất theo tiêu chuẩn cao, nâng giá trị và đa dạng hóa sản phẩm nhằm giữ vững thị phần tại thị trường này.

Thi Hà