Tại họp báo chiều 3/3 ở Hà Nội, ông Đỗ Quang Dũng – Phó Chủ tịch chuyên trách Hội Xuất bản Việt Nam, Phó Chủ tịch Hội đồng giải thưởng – nhận định năm nay có nhiều sách đạt giá trị cao, trong đó tác phẩm được trao hạng A sẽ gây chú ý vì ”hay và đẹp”. Ngoài ra, một trong hai giải cao nhất thuộc về sách dịch.

Ở sự kiện trao giải hôm 8/3, 50 cuốn và bộ sách sẽ được vinh danh, gồm: hai giải A, 17 giải B, 23 hạng C, năm giải khuyến khích, năm giải Sách được bạn đọc yêu thích. Theo ban tổ chức, giải Sách Quốc gia lần thứ 8 hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng xét chọn, mở rộng cơ hội tôn vinh nhiều hơn các bộ sách có giá trị và sức lan tỏa.

Giải có sự tham gia của 46 trong số 52 nhà xuất bản trên cả nước, với 397 tác phẩm và bộ sách (512 cuốn). Số lượng tham dự giải tăng so với mùa trước, tỷ lệ thắng là một trên mười cuốn. Hội đồng chấm giải quy tụ nhiều giáo sư, nhà khoa học, chuyên gia đầu ngành và các nhà quản lý nhiều kinh nghiệm. Sau hai vòng sơ khảo, chung khảo, sẽ có vòng phản biện để bảo đảm việc xét chọn công tâm, khách quan.

Sự kiện năm nay có nhiều điểm mới trong cơ cấu giải, khâu lựa chọn sách, chất lượng tác phẩm. Hội đồng rút gọn từ năm mảng xuống bốn, gồm sách chính trị, kinh tế, khoa học xã hội và nhân văn. Ông Nguyễn Nguyên – Cục trưởng Xuất bản, In và Phát hành – cho biết điều này phù hợp thực tiễn, khi lý luận chính trị, kinh tế và khoa học nhân văn ngày càng liên kết chặt chẽ, khó phân mảng. ”Hội đồng liên ngành sẽ giúp các chuyên gia đọc chéo, nâng cao chất lượng giải thưởng”, ông nói.

Theo ông Nguyễn Nguyên, ”chưa năm nào sách lý luận, chính trị, kinh tế được quan tâm như vậy”. Năm nay, không chỉ chọn được những cuốn có tính lý luận, hội đồng còn ghi nhận các tác phẩm đề cập những vấn đề đang được dư luận chú ý.

Mảng sách khoa học được mở rộng, bổ sung các nội dung về giáo dục, đổi mới sáng tạo. Ngoài ra, ban tổ chức ứng dụng phân tích dữ liệu truyền thông trong quá trình xét chọn. Đối với những tác phẩm được đề nghị trao hạng cao, họ phối hợp đơn vị công nghệ để tổng hợp, phân tích dữ liệu dư luận từ báo chí và các nền tảng truyền thông. Ý kiến công luận được ghi nhận 15-25% của thang điểm chấm. Điều này bảo đảm đồng thuận xã hội, phản ánh mức độ quan tâm của công chúng với các tác phẩm.

Giải Sách Quốc gia lần thứ tám có hạng mục cho tác phẩm dịch, mong muốn khuyến khích các nhà xuất bản đẩy mạnh thêm dòng sách này. Khi chấm, hội đồng chú trọng nội dung và ý nghĩa xã hội mà tác phẩm truyền tải. Song song đó, chất lượng bản dịch cũng được quan tâm. Nếu sách có tên hay, nói về những vấn đề nóng hổi nhưng chuyển ngữ kém, hội đồng sẽ không lựa chọn.

Ngoài đề cử từ các nhà xuất bản, giải thưởng tiếp tục mở rộng đối tượng, cho phép độc giả và cơ quan báo chí tham gia giới thiệu tác phẩm. Hạng mục Sách được bạn đọc yêu thích được duy trì, kết hợp chấm chuyên môn và bình chọn công khai. Hiện ban tổ chức nhận được 1.368 đề cử với 150 cuốn.

Lễ trao Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ 8 sẽ diễn ra lúc 20h ngày 8/3, được truyền hình trực tiếp trên VTV1. Trong khuôn khổ chương trình, ban tổ chức phối hợp các nhà xuất bản trưng bày, giới thiệu loạt bộ sách có giá trị cao được ra mắt thời gian qua và những cuốn đoạt giải qua các kỳ.

Giải Sách quốc gia được tổ chức thường niên từ năm 2004, tên ban đầu là Sách Việt Nam. Từ năm 2018, sự kiện chính thức lên Sách Quốc gia. Ở mùa giải lần thứ 7, hạng A thuộc về tập Gia Định – Sài Gòn – TP HCM dặm dài lịch sử (tác giả Nguyễn Đình Tư), Cẩm nang chẩn đoán và điều trị bệnh nội khoa (Phó Giáo sư, Tiến sĩ, bác sĩ Đào Xuân Cơ chủ biên) và năm tập Tổng tập Nhà văn Quân đội – Kỷ yếu – Tác phẩm của Tạp chí Văn nghệ Quân đội.

Phương Linh