Thời gian qua, mạng xã hội WeChat chứng kiến sự nổi lên của tài khoản “Lão Triệu giảng đạo lý”. Với phần tự giới thiệu là giáo sư, chuyên gia tâm lý 30 năm kinh nghiệm, tác giả nhiều bài báo khoa học quốc tế, Lão Triệu được nhiều phụ huynh lớn tuổi tin tưởng.

Thực chất, vị học giả này không tồn tại. Ông là sản phẩm công nghệ do Cao Mei, 38 tuổi, quê Trùng Khánh tạo ra nhờ trí tuệ nhân tạo (AI).

Sinh năm 1988 (tuổi Thìn), Cao Mei thường xuyên bị mẹ “khủng bố” trong nhóm chat gia đình bằng các video mang tư tưởng bảo thủ như: “Con gái tuổi Thìn dễ ế”, hay “Không lấy chồng sẽ thành bà cô”. Nhận ra việc cãi lý trực tiếp chỉ dẫn đến xung đột, cô quyết định dùng cách của người già để thuyết phục họ.

Cuối tháng 1, Cao lập tài khoản mang tên Lão Triệu. Nhờ AI, cô tạo ra ảnh đại diện là một người đàn ông trung niên trí thức. Để Lão Triệu trông đáng tin, cô thiết kế bài viết theo đúng thị hiếu của phụ huynh: phông chữ lớn, màu sắc sặc sỡ, gạch chân liên tục và chia thành nhiều đoạn ngắn.

Ngay ngày đầu tiên, Cao Mei tung ra 18 bài viết liên tục với tựa đề “tẩy não” ngược như: “Đừng để bà mối hãm hại con bạn: Cha mẹ có con đến tuổi kết hôn phải cẩn thận”, hay “Vì sao cha mẹ ưu tú không bao giờ giục con kết hôn?”.

Chỉ trong hơn một tháng, tài khoản thu hút hơn 200.000 người theo dõi, nhiều bài viết vượt mốc 100.000 lượt xem. Kéo theo đó là một trào lưu “đồng sáng tạo nhân vật” chưa từng có. Hàng trăm nghìn thanh niên cùng chung nỗi bức xúc đã tràn vào phần bình luận. Họ đóng giả người lớn tuổi tung hô Lão Triệu, bịa ra các lý lịch như “giáo sư từng giảng dạy toàn cầu”, “chuyên gia gỡ rối gia đình” để đắp nặn cho vỏ bọc của nhân vật thêm hoàn hảo.

Khi ngụy trang đã vững chắc, họ chia sẻ bài viết vào nhóm chat gia đình và nhận được kết quả bất ngờ. Cao Mei cho biết, từ ngày cô mượn danh chuyên gia Lão Triệu gửi bài vào nhóm, những lời càm ràm, giục cưới của mẹ thưa hẳn.

Bình luận về hiện tượng này, tờ Quang Minh Nhật báo cho rằng đây là phương thức giao tiếp mang tính nhượng bộ của người trẻ. Họ không muốn tranh cãi gay gắt làm sứt mẻ tình cảm gia đình, nhưng vẫn khao khát cha mẹ thấu hiểu áp lực của mình qua một “kênh thông tin” mà người già chịu tiếp nhận.

Tuy nhiên, ông Tan Gangqiang, Viện trưởng Viện Tư vấn Tâm lý Hiệp Hòa (Trùng Khánh), gọi đây là “chiến lược giao tiếp bất đắc dĩ”, lợi dụng tâm lý sùng bái chuyên gia của người lớn.

“Dù cuối cùng cha mẹ tin vào các quan điểm tiến bộ, nhưng thứ họ tin là vị chuyên gia ảo, chứ không phải con mình”, ông Tan phân tích. Chuyên gia cảnh báo đây là con dao hai lưỡi. Nếu một ngày sự thật bị bóc trần, cha mẹ sẽ cảm thấy bị lừa dối, khiến mâu thuẫn thế hệ thêm trầm trọng.

“Công nghệ AI có thể tạo ra vỏ bọc để trốn tránh đối thoại trực diện, nhưng không thể lấp đầy khoảng cách thế hệ. Thứ gia đình cần là sự đồng hành và những cuộc trò chuyện chân thành”, ông nói.

Bảo Nhiên (Theo Cover News, Guangming Daily)