Từ đầu năm đến nay, sầu riêng và tôm hùm nổi lên như hai mặt hàng có diễn biến giá đáng chú ý nhất trong nhóm nông, thủy sản xuất khẩu, khi đồng loạt duy trì ở mức cao và tăng mạnh so với cùng kỳ năm trước.

Tôm hùm bông tại bè hiện ở mức 1,1-1,5 triệu đồng một kg, giá bán lẻ lên tới 1,8-2,9 triệu đồng một kg tùy kích cỡ. Tôm hùm xanh phổ biến 700.000-1,1 triệu đồng một kg tại bè và 1,4-1,7 triệu đồng một kg ở khâu bán lẻ.

Với nhóm trái cây, sầu riêng Monthong loại A (2,7 hộc) được thu mua tại vựa 140.000-150.000 đồng một kg, loại B (2,5 hộc) khoảng 120.000-125.000 đồng một kg; Ri6 loại A ở mức 80.000-84.000 đồng một kg, cao hơn 30-50% so với cùng kỳ năm trước.

Đà tăng giá đi cùng với sự bứt tốc của xuất khẩu sang Trung Quốc – thị trường lớn nhất của nông lâm thủy sản Việt Nam. Hai tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu sang thị trường này tăng 56% so với cùng kỳ, vượt xa mức tăng sang Mỹ và Nhật Bản chỉ ở mức một con số.

Ở từng mặt hàng cụ thể, số liệu từ Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) cho thấy xuất khẩu tôm hùm sang Trung Quốc đạt 259 triệu USD trong 2 tháng, tăng 65% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, tôm hùm xanh chiếm tỷ trọng lớn nhất với 206 triệu USD, tăng 32%, tiếp tục giữ vai trò chủ lực. Tôm hùm bông đạt gần 1,3 triệu USD, tăng 43%. Tôm hùm các loại khác đạt 52 triệu USD, tăng 6.138%

Với sầu riêng, xuất khẩu sang Trung Quốc đạt khoảng 300 triệu USD, tăng 469%, trở thành yếu tố chính kéo tăng trưởng của nhóm rau quả trong bối cảnh một số mặt hàng khác sụt giảm. Mức tăng này cho thấy nhu cầu tiêu thụ tại thị trường Trung Quốc đã phục hồi rõ rệt, đặc biệt với các sản phẩm giá trị cao.

Lý giải xu hướng trên, VASEP cho biết Trung Quốc là thị trường tiêu thụ lớn với các sản phẩm tươi sống, nhất là trong giai đoạn trước và sau Tết Nguyên đán. Khi nhu cầu tăng trở lại, tôm hùm nổi lên như một động lực tăng trưởng mới. Đồng thời, việc cải thiện chất lượng, minh bạch nguồn gốc và tăng khả năng truy xuất đã giúp sản phẩm nâng cao sức cạnh tranh.

Ở góc nhìn trái cây, ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam, cho rằng xuất khẩu sầu riêng tăng mạnh không chỉ do các vướng mắc kiểm dịch được tháo gỡ, mà còn nhờ lợi thế trái vụ. Trong khi một số quốc gia đã qua vụ thu hoạch, nguồn cung của Việt Nam lại đúng thời điểm nhu cầu tại Trung Quốc tăng cao dịp Tết, khiến đơn hàng tăng mạnh.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng nhìn nhận đà tăng trưởng này phản ánh nhu cầu của thị trường quốc tế đối với nông, lâm, thủy sản Việt Nam vẫn duy trì ở mức khá, đồng thời cho thấy tín hiệu tích cực trong việc mở rộng thị trường và nâng cao giá trị xuất khẩu của ngành trong thời gian tới.

Tuy nhiên, đà tăng của xuất khẩu không đi cùng với sự dồi dào về nguồn cung trong nước. Nhiều hộ nuôi tôm tại Nam Trung Bộ cho biết lượng tôm thương phẩm hiện không còn nhiều do mưa bão cuối năm trước làm hư hại lồng bè, không ít người vẫn dè dặt tái nuôi.

Với sầu riêng, sản lượng trái vụ năm nay giảm 30-40%, khiến thị trường càng thêm khan hàng trong bối cảnh xuất khẩu thuận lợi.

Theo các chuyên gia, sự lệch pha giữa cung và cầu đang giữ giá ở mức cao, đồng thời cho thấy độ nhạy lớn của thị trường Trung Quốc. Khi nhu cầu phục hồi và các rào cản kỹ thuật được tháo gỡ, xuất khẩu có thể tăng nhanh, kéo theo biến động rõ rệt về giá và nguồn cung trong nước.

Thi Hà