Đã nhiều ngày qua Maya Rani, 36 tuổi, bế đứa con 6 tháng tuổi ra điểm phân phối gas ở Delhi xếp hàng nhưng đều phải ra về tay trắng. Khi nhân viên thông báo ít nhất một tuần nữa mới có gas, người mẹ trẻ ngồi sụp xuống vỉa hè. Xung quanh cô, hàng trăm người cũng quay lưng bỏ về trong sự thất vọng.

Tuần trước, bình gas 5 kg của gia đình Rani cạn kiệt. Khi chồng cô mang đi đổi như thường lệ, nhà phân phối báo hết hàng. Gia đình phải đăng ký nhận gas trợ giá của chính phủ. Vì chồng không thể nghỉ làm, mỗi sáng Rani lại bế con đi xếp hàng chờ đợi. Thiếu chất đốt, mỗi ngày cả nhà chỉ ăn một bữa ngoài tiệm, còn sữa cho con phải sang nhờ hàng xóm đun giúp.

Sự gián đoạn nguồn cung khí đốt hóa lỏng (LPG) do eo biển Hormuz bị phong tỏa đang đẩy các nước Nam Á vào cuộc khủng hoảng nghiêm trọng nhất trong nhiều thập kỷ. Eo biển này vốn là nơi trung chuyển khoảng 1/5 lượng nhiên liệu toàn cầu, phần lớn hướng tới châu Á. Tại các quốc gia như Ấn Độ, Pakistan, Bangladesh, Nepal và Sri Lanka, nơi LPG là nhiên liệu nấu ăn chính, hệ lụy xuất hiện ngay lập tức.

“Mức độ rủi ro này đã được dự báo từ trước. Eo biển Hormuz là một điểm nghẽn, các rủi ro đã được chúng tôi nghiên cứu và tranh luận suốt nhiều năm”, ông Akhtar Malik từ Cục nghiên cứu Công nghiệp và Cơ sở Kinh tế ở Delhi cho biết.

Hệ thống năng lượng toàn cầu thường dự trữ đủ 40-60 ngày cho các nhiên liệu quan trọng, nhưng Ấn Độ chỉ có mức dự trữ hơn 20 ngày. Mặc dù có kho dự trữ dầu thô chiến lược, quốc gia này lại không tạo vùng đệm cho LPG.

Ấn Độ hiện nhập khẩu khoảng 60% lượng LPG, trong đó 90% đi qua eo biển Hormuz. Kể từ khi khu vực này đóng cửa, chỉ có hai chuyến hàng đi lọt, đáp ứng một phần rất nhỏ nhu cầu. Nguồn cung thay thế từ Mỹ phải mất nhiều tuần mới cập bến và chi phí cao hơn đáng kể. Chính phủ Ấn Độ buộc phải ưu tiên nguồn dự trữ trong nước cho hộ gia đình, bệnh viện và trường học, khiến các doanh nghiệp phải tự xoay xở.

Hiện tại, các nhà hàng và khách sạn là đối tượng chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Tại Mumbai, khoảng 1/5 quán ăn đã đóng cửa hoặc thu hẹp hoạt động. Shawaya House, một quán thịt nướng nổi tiếng ở khu Hồi giáo Zakir Nagar (Delhi) đã phải cắt giảm từ 30 món xuống chỉ còn 6 món và chuyển sang đun bằng than. Doanh thu giảm mạnh khiến các nhân viên phục vụ đứng trước nguy cơ mất việc.

Người lao động cũng chịu tác động tức thời. Shahidul Alam, 46 tuổi, đang mòn mỏi chờ tàu về quê ở Tây Bengal sau khi nhà máy nơi ông làm việc đóng cửa do thiếu gas. Ông cho biết nhà máy ngừng hoạt động và không trả lương, trong khi chi phí sinh hoạt đắt đỏ khiến ông không thể bám trụ.

Khi sự khan hiếm kéo dài, căng thẳng bắt đầu lan rộng. Nhiều cuộc tranh cãi đã nổ ra tại các trung tâm phân phối, thậm chí xe tải chở LPG trở thành mục tiêu của nạn trộm cắp. Những gia đình có điều kiện đang đổ xô đi mua bếp từ, khiến doanh số mặt hàng này tại một số cửa hàng ở Delhi tăng gấp 10 lần.

Còn với những lao động nghèo như Ajay Mandal, 30 tuổi, cuộc sống đang bị dồn vào ngõ cụt. Bình gas 900 rupee hiện bị đẩy lên 4.000 rupee trên chợ đen, trong khi suất ăn vỉa hè cũng tăng giá gấp đôi.

“Nếu tình trạng này kéo dài, những người nghèo như chúng tôi sẽ không còn cách nào khác ngoài việc ăn cỏ”, Mandal cảm thán sau khi phải đi nhặt củi về nấu ăn cho gia đình 6 người.

Ngọc Ngân (Theo Guardian)