Hiện nay, xu hướng “ngại cưới, lười sinh” ngày càng phổ biến. Phía sau những tuyên bố muốn sống độc thân của người trẻ thường là nỗi lo áp lực kinh tế, sợ trách nhiệm, sợ tổn thương hoặc ám ảnh bởi những đổ vỡ xung quanh.

Nếu một ngày con cái nói “Con không muốn kết hôn và sinh con”, cha mẹ không nên phản bác ngay. Chuyên gia tâm lý Hoàng Hải Vân (Hà Nội) gợi ý bốn cách tiếp cận khéo léo giúp người trẻ nhìn nhận hiện thực thấu đáo.

Hỏi con về chỗ dựa lúc tuổi già

Bức tranh về sự đơn độc thường hiện rõ nhất khi con người bước vào tuổi xế chiều, sức khỏe suy giảm. Chuyên gia dẫn chứng trường hợp ông Minh (68 tuổi), đang sống trong viện dưỡng lão ở Hà Nội sau khi bị liệt nửa người. Cha mẹ khuất núi, anh em có gia đình riêng nên ít người thăm nom. Sự cô đơn khiến ông thường dặn những người trẻ đến thăm: “Ông hối hận vì ngày trẻ sợ ràng buộc. Giờ muốn nghe một tiếng gọi ‘cha’ cũng không thể”.

Từ thực tế đó, cha mẹ có thể nói với con: “Bố mẹ không ép con kết hôn vì sĩ diện, mà vì hạnh phúc của con. Nếu một ngày bố mẹ không còn, lúc con ốm đau hay gặp biến cố, ai sẽ là người ở bên cạnh chăm sóc con vô điều kiện?”.

Khuyên con đừng khước từ tình yêu vì sợ đổ vỡ

Nghiên cứu tâm lý chỉ ra, việc chứng kiến cha mẹ ly hôn có thể khiến trẻ mang hội chứng rối loạn căng thẳng sau sang chấn (PTSD) hoặc hội chứng sợ kết hôn (Gamophobia). Nhằm bảo vệ bản thân, nhóm người này thường chọn sống độc thân để vạch ranh giới với rủi ro.

Trải qua tuổi thơ nhìn cha bạo hành mẹ, Mai (30 tuổi, họa sĩ) không muốn lập gia đình. Tuy nhiên, khi bạn bè lần lượt kết hôn, cô đối mặt với sự cô độc. Năm ngoái, nhờ chuyên gia tham vấn, Mai thử bước vào một mối quan hệ. Dù kết thúc dở dang, cô chia sẻ: “Việc có người san sẻ áp lực mang lại nụ cười. Trước đây vì lo sợ, tôi đã bỏ lỡ nhiều cơ hội”.

Để giúp con tháo gỡ tâm lý này, phụ huynh nên mở lời: “Cha mẹ hiểu lý do con sợ kết hôn. Nhưng đừng vì sợ ngã mà từ chối bước đi. Giống như ăn cơm đôi lúc bị nghẹn, ta không thể vì thế mà ngừng ăn cả đời”.

Nhìn nhận việc có con là động lực trưởng thành

Việc làm cha mẹ mang đến sự chuyển dịch vai trò, buộc con người trưởng thành. Nam (30 tuổi) từng sống không mục tiêu, làm việc đối phó. Khi bạn gái mang thai ngoài kế hoạch, anh từng hoảng loạn. Thế nhưng khoảnh khắc đón con chào đời, Nam thay đổi tâm thế, chủ động tìm cách gia tăng thu nhập và tích lũy. “Lúc làm cha, tôi mới thực sự biết gánh vác trách nhiệm”, anh nói.

Nếu con sợ vất vả, cha mẹ có thể nói: “Nuôi một đứa trẻ ngày nay rất tốn kém. Nhưng đó không chỉ là gánh nặng, mà còn là cơ hội để con trở nên mạnh mẽ và cảm nhận giá trị gia đình sâu sắc nhất”.

Đừng tự đóng cửa trái tim

Hằng (32 tuổi) từng mang vết thương lòng sau mối tình đầu và thề không bao giờ kết hôn. Cô thu mình, từ chối mọi cuộc xem mắt. Chỉ khi được tháo gỡ tâm lý, cô mới mở lòng tham gia các hội nhóm thể thao. Tại đây, cô quen được người đàn ông đáng tin cậy và chuẩn bị kết hôn.

Với tâm lý “chim sợ cành cong” này của con, cha mẹ có thể khuyên: “Bố mẹ không giục con cưới vội vàng, nhưng đừng cự tuyệt mọi cơ hội. Duyên phận sẽ không bao giờ gõ cửa nếu con tự khóa chặt lòng mình”.

Phan Dương