Nhiều nghiên cứu tâm lý học từng chỉ ra người có ngoại hình đẹp thường hài lòng với cuộc sống hơn mặt bằng chung. Nhưng kết quả nghiên cứu công bố đầu tháng 3 của Viện Hàn lâm Khoa học Czech phát hiện sự đối lập về tác động của sắc đẹp.

Khảo sát được thực hiện trên 2.200 người từ 16 đến 60 tuổi. Nhóm nghiên cứu đánh giá sự hấp dẫn dựa trên hai khía cạnh: vẻ đẹp chủ quan (tự đánh giá) và vẻ đẹp khách quan (do người khác chấm điểm).

Kết quả cho thấy, ngoại hình mang lại lợi ích về mức độ hạnh phúc hoàn toàn khác biệt giữa hai giới. Với nam giới, vẻ đẹp ngoại hình tỷ lệ thuận trực tiếp với mức độ hài lòng về cuộc sống. Một nam giới “đẹp trai” dễ dàng cảm thấy đời vui vẻ, bất chấp lúc đó tâm trạng họ đang bất ổn hay có tự tin.

Lý giải điều này, các chuyên gia cho rằng xã hội thường trao những phần thưởng thực tế cho nam giới có ngoại hình nổi bật. Ở công sở, đàn ông tuấn tú dễ tạo sự tin tưởng, được mặc định có năng lực lãnh đạo và dễ thăng tiến. Họ cũng ít bị phán xét gay gắt khi mắc lỗi. Những đặc quyền này trực tiếp tạo ra cảm giác mãn nguyện, lấn át các yếu tố tâm lý tiêu cực.

Hiện tượng này được các chuyên gia lý giải một phần qua ‘Hiệu ứng hào quang’ (Halo Effect) trong tâm lý học. Đây là một dạng thiên kiến nhận thức, khi con người có xu hướng tự động mặc định những cá nhân có ngoại hình hấp dẫn thì cũng đồng thời sở hữu các phẩm chất xuất sắc khác như sự thông minh, đáng tin cậy và có năng lực. Chính sự ưu ái vô thức này từ xã hội đã tạo ra một ‘bệ phóng’ thuận lợi, giúp nam giới tuấn tú dễ dàng gặt hái thành công và cảm thấy viên mãn hơn.

Ngược lại, với phụ nữ, nhan sắc không phải là “tấm vé” đi thẳng đến hạnh phúc. Khảo sát chỉ ra việc sở hữu ngoại hình xinh đẹp không trực tiếp khiến phái nữ viên mãn hơn, thậm chí còn mang đến nhiều bất lợi.

Thứ nhất, phụ nữ đẹp thường bị bủa vây bởi định kiến “bình hoa di động”. Tại nơi làm việc, họ phải nỗ lực gấp đôi để chứng minh trí tuệ, nhằm xóa bỏ hoài nghi thăng tiến nhờ nhan sắc. Thứ hai, họ dễ trở thành đối tượng bị chú ý quá mức, quấy rối hoặc nhận sự đố kỵ từ đồng nghiệp, dẫn đến cảm giác bị cô lập.

Áp lực duy trì nhan sắc cũng là một gánh nặng. Trong khi đàn ông có tuổi thường được khen “phong độ”, phụ nữ lại đối mặt với nỗi sợ lão hóa, khiến họ luôn sống trong trạng thái bất an, cản trở việc tận hưởng thực tại.

Nhóm nghiên cứu kết luận, sắc đẹp của nữ giới chỉ tác động đến hạnh phúc theo một “đường vòng”. Cụ thể, ngoại hình ưa nhìn giúp họ tự tin hơn, từ đó duy trì tâm lý ổn định. Thay vì nhan sắc bề ngoài, chính sự vững vàng trong nội tâm và lòng tự tôn mới là yếu tố thực sự mang lại cho phụ nữ một cuộc sống mãn nguyện.

Bảo Nhiên (Theo Psychology Today)