Nằm ở bản Nà Tâu, xã Ngọc Chiến, cây du sam núi đất (hay cây sa mu đại thụ) có tuổi đời hơn 1.000 năm. Cây được Hội cây Di sản công nhận là “Cây di sản Việt Nam” tháng 3/2023. Cây cao trên 35 m, đường kính trên 100 cm, thân xum xuê.

Sa mu đại thụ được coi như báu vật trấn bản của người địa phương, cũng là điểm du lịch nổi tiếng. Ở bản, người dân địa phương gọi là “cây thần”, “sa mu đại thụ” hay “Co mạy pé” (tiếng địa phương). Cây được người bản địa giữ lời thề bảo vệ “vị thần” che chở cho bản.

Anh Lường Văn Xiên, đại diện Hợp tác xã Du lịch Cộng đồng xã Ngọc Chiến, cho hay hằng năm, vào mùa lễ hội đầu năm, dịp nghỉ lễ, du khách đổ đến đông nhất để ghé thăm “cây thần”. Họ thắp hương cầu may mắn, hanh thông và đi lại thuận lợi. Theo thống kê năm 2025, khoảng hơn 3.000 lượt khách đã ghé qua đây.

Trên Diễn đàn Du lịch Nậm Nghiệp – Ngọc Chiến, nhiều du khách cũng giới thiệu điểm tham quan cây sa mu đại thụ kết hợp hành trình đến bản Nậm Nghiệp mùa hoa sơn tra.

Anh Lekima Hùng, nhiếp ảnh gia và hướng dẫn viên du lịch, cho biết trong hành trình phototour đưa khách đến bản Nậm Nghiệp chụp ảnh hoa sơn tra vào giữa tháng 3, các thành viên trong đoàn bày tỏ thích thú khi được thăm cây sa mu đại thụ.

Theo anh Hùng, không chỉ chụp ảnh check in, một số người từng tìm hiểu về cảm xạ học hoặc nghiên cứu thiền cho biết cảm nhận được năng lượng khi tiếp xúc với cây. “Cá nhân tôi cho rằng ‘giao tiếp’ với cây đại thụ này gần với khái niệm tắm rừng của người Nhật”, anh Hùng nói thêm.

“Cây sống lâu tích lũy năng lượng sinh học, hệ rễ lớn kết nối đất và nước, ít bị tác động nhân tạo. Khi tĩnh tâm bên cạnh cây cổ thụ, tôi cảm thấy bình an trong tâm trí, cảm giác kết nối với thiên nhiên, đem đến năng lượng tích cực”, chị Kim Anh, thành viên đoàn, cho hay.

Theo hướng dẫn viên tại khu du lịch bản Nà Tâu, người dân trong bản vẫn lưu truyền giai thoại về những người đầu tiên đến mảnh đất này. Đoàn người muốn đốn hạ cây để làm nhà, làm ruộng nhưng trời nổi giông gió, tối đen. Từ trên cây, một con hổ nhảy xuống, mắt đỏ rực. Một cụ già đi ra từ trong thân cây cất tiếng: “Đây là cây nơi thần ngự. Mọi người cứ khai phá, canh tác, thần sẽ bảo vệ, nhưng không được đốn hạ cây”. Từ đó, người dân dựng miếu thờ, gọi cây là “cây thần”.

Sa mu đại thụ không chỉ là biểu tượng tâm linh, mà còn là trung tâm của các hoạt động văn hóa tại địa phương. Hằng năm, người dân tổ chức hai lễ cúng dưới gốc cây: Lễ cơm mới vào ngày mùng 7 tháng giêng và lễ cầu mưa thuận gió hòa vào cuối tháng 8.

Từ năm 2020, bản Nà Tâu bắt đầu đón khách du lịch tham quan cây sa mu nghìn năm tuổi. Du khách thường kết hợp thăm cây sa mu đại thụ cùng chuyến đi đến bản Nậm Nghiệp (cách đó khoảng 2 km), thuộc xã Ngọc Chiến, ngắm hoa sơn tra.

Xã Ngọc Chiến là điểm đến nổi tiếng ở miền Bắc mỗi mùa xuân nhờ hoa sơn tra (táo mèo) vào độ bung nở, phủ trắng các triền đồi. Theo cổng thông tin tỉnh Sơn La, xã Ngọc Chiến hiện có khoảng hơn 2.500 ha trồng cây sơn tra, trong đó bản Nậm Nghiệp có diện tích trồng lớn nhất, nhiều cây hàng trăm năm tuổi. Điểm đến nằm cách Hà Nội khoảng 300 km. Du khách đi theo cao tốc Nội Bài – Lào Cai (CT05) sau đó vào Quốc lộ 32. Thời gian di chuyển khoảng 7 tiếng.

Tâm Anh