Wan Denghui, 37 tuổi, ở Tiên Đào, tỉnh Hồ Bắc từng có thu nhập khoảng nửa triệu tệ mỗi năm từ việc kinh doanh nhà hàng lẩu và cửa hàng quần áo. Quá trình mở rộng kinh doanh không thuận lợi khiến anh phá sản và ôm khoản nợ hàng triệu tệ.

Tháng 4/2024, Wan bắt đầu công việc giao đồ ăn. “Ngoài công việc này, tôi không tìm được việc nào khác có mức lương 30.000 tệ (4.380 USD) mỗi tháng”, anh nói.

Để nhanh chóng trả nợ, Wan làm việc 365 ngày không nghỉ với cường độ 14-16 tiếng mỗi ngày. Trên trang cá nhân, anh tự gọi mình là “ông hoàng cày cuốc”. Trong năm đầu tiên, anh kiếm được 223.000 tệ. Sau hai năm, khoản nợ được thanh toán 400.000 tệ (58.400 USD).

Cường độ làm việc của Wan khiến nhiều người nghi ngờ anh dựng chuyện để “câu like”. Đại diện nền tảng giao đồ ăn Meituan sau đó xác nhận hồ sơ của nam tài xế là thật. Nền tảng cho biết trong 714 ngày làm việc, Wan hoàn thành 47.393 đơn hàng, thu về hơn 65.000 USD.

Tuy nhiên, hệ thống dữ liệu của hãng cũng ghi nhận Wan bị cưỡng chế thoát khỏi ứng dụng 240 lần kể từ tháng 12/2024. Sự can thiệp này là một phần của “cơ chế chống mệt mỏi”. Hệ thống tự động nhắc nhở khi tài xế làm việc đủ 8 tiếng và khóa ứng dụng khi thời gian nhận đơn chạm mốc 12 tiếng mỗi ngày.

Ban đầu, Wan phản kháng việc bị ứng dụng kiểm soát thời gian làm việc. Anh nói tính năng này ngăn cản tiến độ kiếm tiền trả nợ. Trạm trưởng quản lý trực tiếp của Wan cũng cho biết anh thường xuyên bỏ qua lời khuyên nghỉ ngơi. Dù vậy, Wan nói sau này anh nhận ra những lúc bị khóa ứng dụng là khoảng thời gian hiếm hoi anh buộc phải dừng lại để ăn uống và chợp mắt.

Báo cáo thực trạng nghề giao hàng năm 2025 của Đại học Chiết Giang cho biết 1/3 số tài xế gia nhập ngành công nghệ để kiếm tiền nhanh nhằm giải quyết nợ nần, mua nhà hoặc nuôi gia đình.

Các chuyên gia nghiên cứu lao động nhận định thời gian làm việc do người lao động tự quyết định. Các nền tảng cần xây dựng thuật toán vừa ngăn chặn tình trạng lao động quá sức để đảm bảo an toàn, vừa đáp ứng nhu cầu mưu sinh của tài xế.

Bảo Nhiên (Theo Leifeng)