Ngày 5/5, trong khuôn khổ chuyến thăm cấp nhà nước tới Ấn Độ, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm được người dân nước này đón chào bằng những nhịp tre dồn dập của điệu múa Cheraw.

Theo Bộ Phát triển Vùng Đông Bắc Ấn Độ (Ministry of Development of North Eastern Region), điệu múa Cheraw có lịch sử lâu đời, gắn liền với bản sắc của cộng đồng người Mizo ở bang Mizoram. Loại hình này khởi nguồn từ các quan niệm tâm linh sơ khai của cư dân bản địa, trước khi phát triển thành một hình thức biểu diễn phổ biến.

 

 

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm được người dân Ấn Độ đón chào bằng điệu múa sạp Cheraw truyền thốn

Trong tiến trình lịch sử, Cheraw đóng vai trò là một vũ điệu nghi lễ quan trọng để cầu mong sự bình an và giữ gìn các giá trị truyền thống của bộ tộc. Trải qua thời gian, ý nghĩa của điệu múa dần chuyển dịch từ các nghi thức cổ xưa sang biểu tượng của niềm vui, sự sinh sôi và tinh thần đoàn kết cộng đồng.

Hiện, điệu múa là nội dung trọng tâm của lễ hội Chapchar Kut (lễ hội mùa xuân) và thường xuyên xuất hiện trong các sự kiện mang tính biểu tượng quốc gia. Năm 2010, Cheraw đã được ghi danh vào Sách Kỷ lục Guinness khi quy tụ hơn 10.000 vũ công cùng trình diễn tại thủ đô Aizawl.

Về mặt kỹ thuật, Cheraw là sự kết hợp giữa vận động hình thể và nhịp điệu của bộ gõ tự nhiên từ vật liệu tre nứa. Một màn trình diễn tiêu chuẩn thường gồm từ 6 đến 8 nghệ sĩ, đòi hỏi sự phối hợp chính xác tuyệt đối giữa hai nhóm.

Nhóm điều khiển tre gồm các nam thanh niên ngồi đối diện nhau theo cặp. Họ giữ các cây tre dài, thẳng, đặt ngang trên hai thanh tre khác được đặt làm đế trên mặt đất. Nhóm này thực hiện thao tác đập các thanh tre vào nhau và xuống đế gỗ theo nhịp 4/4. Tiếng tre nứa va đập tạo ra bộ khung nhịp điệu thay thế cho các nhạc cụ hiện đại.

Nhóm vũ công gồm các phụ nữ mặc trang phục truyền thống gồm váy quấn Puanchei và áo Kawrchei thực hiện các bước nhảy ra vào giữa các thanh tre đang chuyển động.

Đặc trưng kỹ thuật của Cheraw là tốc độ tăng dần theo thời gian trình diễn. Khi nhịp tre dồn dập hơn, vũ công phải duy trì sự tập trung cao độ để di chuyển chân chính xác giữa các khoảng hở của thanh tre đang đóng – mở liên tục. Các động tác tay và thân mình thường mô phỏng các hình thái tự nhiên như sự chuyển động của cây cối hoặc dáng bay của các loài chim rừng bản địa.

Với lịch sử kéo dài 2.000 năm, Cheraw thường được chính phủ Ấn Độ lựa chọn làm đại diện văn hóa trong các nghi thức đón tiếp lãnh đạo quốc gia. Hình thức sử dụng tre nứa làm đạo cụ và nhịp điệu trình diễn của Cheraw có sự gần gũi với múa sạp của các dân tộc vùng Tây Bắc Việt Nam.

Mai Phương (Theo Mizoram Tourism, Ministry of Development of North Eastern Region)