Tên lửa New Glenn của Blue Origin nổ tung chỉ vài giây sau khi thử nghiệm khai hỏa bắt đầu lúc 21h hôm 28/5. Theo Time, với chương trình Artemis, Mỹ đặt mục tiêu đưa phi hành gia trở lại Mặt Trăng vào năm 2028, trước khi nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Donald Trump kết thúc. Blue Origin và SpaceX đang cạnh tranh gay gắt trong việc chế tạo các tàu đổ bộ Mặt Trăng để cung cấp cho NASA. Ngay cả trước vụ nổ tên lửa New Glenn, mốc thời gian 2028 là rất khó đạt được.

Theo The Washington Post, giới chức Mỹ vốn thận trọng về năng lực của các nhà sản xuất tên lửa tư nhân. Việc tên lửa New Glenn – một trong những lựa chọn tiềm năng hàng đầu, gặp sự cố và phát nổ trên bệ phóng tại Trung tâm Vũ trụ Kennedy ngày 28/5, càng gây lo ngại hơn. “Sự hiện diện của New Glenn tạo ra sự lạc quan rằng Mỹ có nhiều lựa chọn”, Garrett Reisman, cựu phi hành gia NASA kiêm giáo sư kỹ thuật du hành vũ trụ tại Đại học Nam California, cho biết. “Với sự cố này, có thể phải mất một thời gian dài Mỹ mới lại có được vị thế có nhiều lựa chọn như trước. NASA giờ chỉ còn lại tên lửa Starship”.

“Cả hai công ty đều bị chậm tiến độ vì những lý do khác nhau. Trước đây, có vẻ như Blue Origin đã sẵn sàng bắt kịp và vượt qua SpaceX để có trước tàu đổ bộ Mặt Trăng hoàn thiện. Nhưng giờ thì không còn như vậy nữa”, Todd Harrison, chuyên gia cao cấp về chính sách không gian tại Viện Doanh nghiệp Mỹ (AEI), nhận định.

 

 

Tên lửa Blue Origin nổ tung trên bệ phóng

Blue Origin hiện chưa có mốc thời gian cụ thể để thử nghiệm lại với một tên lửa khác. Theo Harrison, công ty này sẽ không kịp chuẩn bị sẵn sàng tàu đổ bộ vào năm 2027 – thời điểm NASA dự kiến thử nghiệm khoang tàu có khả năng chở phi hành đoàn và các tàu đổ bộ.

Tuy nhiên, Harrison cũng lưu ý rằng cuộc thử nghiệm Starship gần đây nhất của SpaceX, “Flight 12”, cũng không thành công hoàn hảo do một số lỗi động cơ trong quá trình bay. Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) đã đình chỉ bay đối với Starship để chờ điều tra.

Ngoài lĩnh vực khám phá không gian, vụ nổ tên lửa New Glenn cũng đẩy lùi tham vọng của Amazon trong việc cạnh tranh với SpaceX ở mảng Internet vệ tinh. Tên lửa này từng được kỳ vọng sẽ đưa 48 vệ tinh Amazon lên quỹ đạo Trái Đất tầm thấp nhằm tăng độ phủ mạng băng rộng vệ tinh của tập đoàn bán lẻ.

Các chuyên gia cho biết, mấu chốt đối với khả năng trở lại cuộc đua của Blue Origin nằm ở việc công ty có thể khôi phục bệ phóng nhanh đến mức nào.

“Blue Origin sẽ phải thực hiện một cuộc điều tra để tìm hiểu điều gì đã xảy ra với tên lửa, và còn phải xây dựng lại bệ phóng. Việc này có thể mất nhiều tháng, thậm chí hơn một năm, tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của thiệt hại”, Harrison nói.

Lori Garver, cựu phó giám đốc NASA, cho rằng rất khó ước tính xây dựng lại bệ phóng sẽ mất bao lâu, nhưng thiệt hại lần này có vẻ nghiêm trọng và có thể kéo dài một năm hoặc hơn. Blue Origin đang xây dựng bệ phóng thứ hai, nhưng vẫn chưa đến giai đoạn có thể vận hành.

Nhìn chung vụ nổ tên lửa New Glenn giúp SpaceX và Elon Musk được củng cố thêm vị thế thống trị không gian, theo The Washington Post. Cả chính phủ Mỹ và nhiều người tiêu dùng hiện phụ thuộc hơn nữa vào các dịch vụ của SpaceX, ngay trước thềm đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) của công ty này.

Nam Nguyễn tổng hợp