Thông tin được ông Nguyễn Tuấn Quang, Cục phó phụ trách Cục Biến đổi khí hậu (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), cho biết tại Diễn đàn quốc gia về Môi trường và Khí hậu – Từ chính sách đến hành động, ngày 5/6.

Theo Nghị định 29, việc vận hành thị trường carbon có sự tham gia của nhiều bên, gồm cơ quan quản lý nhà nước, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, hai sở giao dịch chứng khoán. Ngoài ra, các ngân hàng và công ty chứng khoán tham gia hỗ trợ giao dịch trên sàn.

Các quy định liên quan việc thí điểm sàn giao dịch này như quy chế giám sát giao dịch carbon, hệ thống đăng ký hạn ngạch phát thải khí nhà kính, tín chỉ carbon… đã được ban hành.

Theo ông Quang, hiện vẫn còn một số nội dung kỹ thuật cần hoàn thiện, trong đó có quy chế vận hành giao dịch thị trường carbon và cấp phép cho các công ty chứng khoán tham gia thị trường.

Về hạ tầng kỹ thuật, ông Quang cho biết, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cơ bản hoàn thiện hệ thống cơ sở dữ liệu đăng ký hạn ngạch phát thải và tín chỉ carbon. Hệ thống đã được duyệt mức độ an toàn thông tin và sẵn sàng vận hành.

“Nếu các thủ tục còn lại được hoàn tất đúng tiến độ, việc vận hành thí điểm sàn giao dịch carbon trong nước có thể được triển khai trong tháng 6”, ông Quang nói.

Theo lộ trình phát triển thị trường carbon được Chính phủ phê duyệt, Việt Nam sẽ thí điểm sàn giao dịch carbon trước khi vận hành chính thức trong giai đoạn tiếp theo. Thị trường carbon cho phép các doanh nghiệp mua bán hạn ngạch phát thải và tín chỉ carbon, qua đó tạo động lực kinh tế cho hoạt động cắt giảm phát thải khí nhà kính.

PGS. TS Nguyễn Đình Thọ, Phó viện trưởng Viện Chính sách, Chiến lược Nông nghiệp và Môi trường, cho rằng doanh nghiệp cần sớm xây dựng hệ thống đo đạc, báo cáo và kiểm kê phát thải minh bạch. Họ cũng cần chủ động xây dựng chiến lược giảm phát thải dài hạn, thay vì chờ đến khi các quy định được áp dụng đầy đủ.

Theo ông, việc đầu tư công nghệ, chuyển đổi năng lượng và tham gia cơ chế tín chỉ carbon sẽ giúp doanh nghiệp giảm chi phí tuân thủ trong tương lai. Ngược lại, những đơn vị chậm chuẩn bị có thể phải đối mặt với áp lực tài chính lớn khi nhu cầu mua tín chỉ carbon tăng lên hoặc quy định về phát thải ngày càng chặt chẽ.

Các doanh nghiệp đã bắt đầu chuẩn bị cho giai đoạn vận hành thị trường carbon. Ông Nguyễn Phú Dương, Phó tổng giám đốc Tổng công ty Thép Việt Nam (VNSTEEL), cho biết doanh nghiệp đã triển khai kiểm kê khí nhà kính tại các đơn vị thành viên, rà soát nguồn phát thải lớn. VNSTEEL cũng áp dụng các giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng nhằm giảm lượng phát thải trong sản xuất thép.

Theo ông Dương, bên cạnh việc quản lý và tối ưu hóa hạn ngạch phát thải được phân bổ, doanh nghiệp còn nghiên cứu phát triển các dự án trồng rừng trên quỹ đất hiện có để tạo nguồn tín chỉ carbon phục vụ nhu cầu bù đắp phát thải trong tương lai.

Việc đưa sàn giao dịch carbon vào hoạt động được kỳ vọng sẽ góp phần thực hiện cam kết phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 của Việt Nam. Việc này cũng giúp doanh nghiệp thích ứng với xu hướng định giá carbon đang được nhiều quốc gia áp dụng với hàng hóa nhập khẩu.

Gia Chính