GS Nguyễn Ngọc Hà, Phó cục trưởng Quản lý chất lượng, Bộ Giáo dục và Đào tạo, nêu quan điểm về đề Văn, tại họp báo kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026, chiều 12/6.

Ông Hà cho biết sau khi kết thúc thời gian làm bài môn Ngữ văn vào trưa 11/6, Bộ nhận được nhiều ý kiến liên quan câu nghị luận xã hội (2 điểm):

Nước Mỹ có Steve Jobs, Mark Zuckerberg, Elon Musk,… với những phát minh công nghệ góp phần làm thay đổi thế giới.

Từ gợi dẫn trên, với tư cách người trẻ, anh/chị hãy viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) trả lời câu hỏi: Làm thế nào để có những “Steve Jobs Việt Nam”?.

Theo ông Hà, đây là câu hỏi đánh giá khả năng hiểu biết, lập luận của thí sinh. Điểm khác biệt của đề năm nay là câu nghị luận xã hội chỉ có 2 điểm, thay vì 4 điểm như năm ngoái, bởi mang tính phân hóa và tính mới.

Ông cho biết từng câu, chữ trong đề đã được ban biên soạn chắt lọc kỹ, tham khảo ý kiến chuyên môn, thậm chí tra cứu từ điển với các khái niệm như “phát minh”, “đổi mới”. Chẳng hạn, ban đầu nhóm tác giả cân nhắc cụm “những phát minh của”, nhưng sau đó quyết định dùng “với những phát minh”, và đề cập ba người, đều là những biểu tượng về công nghệ và lãnh đạo tập đoàn lớn.

Trước băn khoăn rằng Steve Jobs cùng các nhân vật nổi tiếng người Mỹ có thể xa lạ với học sinh miền núi, ông Hà cho biết yếu tố vùng miền đã được tính đến, với lệnh hỏi “hết sức rõ ràng, đầy đủ”, không yêu cầu học sinh phải nhớ máy móc thông tin cá nhân của Steve Jobs.

Bên cạnh đó, cụm từ “Steve Jobs Việt Nam” được đặt trong ngoặc kép, là hình ảnh ẩn dụ. Việc nhận biết nội dung ẩn dụ này là phần đánh giá, cho điểm thí sinh.

“Môn Văn vừa có tính chất khoa học, vừa có tính chất nghệ thuật. Sự hiểu biết, phân tích làm nên sự khác biệt của môn này”, ông Hà nói.

Thứ trưởng Giáo dục: Đề Văn có tính mở thì đáp án đương nhiên ‘mở’

Kỳ thi tốt nghiệp THPT diễn ra trong hai ngày 11-12/6 với hơn 1,2 triệu thí sinh. Buổi thi môn Văn diễn ra đầu tiên. Câu nghị luận xã hội về Steve Jobs trong đề thi sau đó nhanh chóng vào nhóm nội dung nổi bật trên các mạng xã hội với hàng trăm nghìn lượt thảo luận, tìm kiếm.

Nhiều người băn khoăn “Tại sao lại lấy hình mẫu một người nước ngoài để Việt Nam tìm kiếm”, thay vì một nhân tài của đất nước. Ngoài ra, ba nhân vật được đề dẫn không phải nhà phát minh, mà là người sáng lập, điều hành tập đoàn công nghệ. Trong khi đó, không ít bày tỏ “không biết Steve Jobs là ai”.

Thanh Hằng – Dương Tâm