Vì sao không nên dùng chăn đắp trên xe khách?

Tôi vừa mua vé về quê thăm gia đình dịp nghỉ lễ. Bạn cùng phòng dặn không nên dùng chăn trên xe khách. Vì sao vậy? (Thanh Tú, 18 tuổi, Lâm Đồng)

Trả lời:

Chăn trên xe khách giúp hành khách giữ ấm khi điều hòa lạnh. Tuy nhiên, đây là vật dụng dùng chung và thường tiếp xúc trực tiếp với da, quần áo của nhiều người. Nếu không được thay, giặt và làm khô sau mỗi lượt sử dụng, chăn có thể tích tụ mồ hôi, tế bào da chết, bụi bẩn, mùi hôi và các tác nhân gây dị ứng.

Vi sinh vật cũng có thể tồn tại trên bề mặt vải trong một khoảng thời gian. Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC) cho biết đồ vải bẩn có thể chứa nhiều vi sinh vật, nhưng số trường hợp mắc bệnh được xác định liên quan đến đồ vải nhiễm bẩn nhìn chung rất ít. Một số bệnh ngoài da như ghẻ có thể lây qua quần áo, khăn hoặc chăn ga dùng chung, dù đường lây chủ yếu vẫn là tiếp xúc da kéo dài với người bệnh.

Vì vậy, nếu không biết chăn đã được vệ sinh hay chưa, bạn nên ưu tiên áo khoác, khăn choàng hoặc chăn cá nhân. Trường hợp buộc phải dùng, cần kiểm tra xem chăn có mùi, vết bẩn hoặc còn ẩm không; chỉ đắp bên ngoài quần áo và tránh đưa chăn sát mắt, mũi, miệng. Sau khi xuống xe, nên rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn tay, đồng thời giặt quần áo nếu thấy bẩn.

Ngoài chăn, gối tựa, tay vịn, bàn gấp và tay nắm cửa cũng là những bề mặt được nhiều người chạm vào. Hành khách nên hạn chế đưa tay lên mắt, mũi, miệng; vệ sinh tay trước khi ăn và sau khi chạm vào các bề mặt dùng chung.

Nguy cơ lây các bệnh hô hấp trên xe chủ yếu đến từ việc nhiều người ở lâu trong không gian kín, đông và thông khí hạn chế. Virus gây cúm, Covid-19, sởi hoặc thủy đậu có thể lan qua không khí hay giọt bắn của người bệnh. Đeo khẩu trang vừa vặn, che miệng khi ho, giữ khoảng cách nếu có thể và tăng thông khí là những biện pháp giúp giảm nguy cơ.

Trước những chuyến đi dài hoặc dịp lễ đông người, mỗi người cũng nên kiểm tra lại lịch tiêm chủng của bản thân và gia đình. Vaccine giúp giảm nguy cơ mắc và diễn tiến nặng của một số bệnh truyền nhiễm.

Tùy độ tuổi, bệnh nền, tiền sử mắc bệnh, lịch sử tiêm chủng và điểm đến, hành khách có thể cần tiêm hoặc tiêm nhắc vaccine cúm, Covid-19, sởi, thủy đậu hay não mô cầu. Trong đó, vaccine cúm có 4 loại, tiêm cho trẻ từ 6 tháng đến người lớn không giới hạn độ tuổi, mỗi năm cần tiêm nhắc lại một mũi. Vaccine sởi, thủy đậu có loại đơn và phối hợp phòng thêm bệnh quai bị, rubella, tiêm đủ hai mũi giúp phòng bệnh đến 98%. Vaccine não mô cầu có 5 loại giúp phòng đầy đủ 5 nhóm huyết thanh A, B, C, Y, W phổ biến gây bệnh viêm họng, viêm phổi, viêm màng não, nhiễm trùng huyết cho cả trẻ em và người lớn. Mỗi người cần tiêm phối hợp vaccine phòng não mô cầu nhóm B và A, C, Y, W để được bảo vệ hiệu quả. Nên trao đổi với bác sĩ hoặc nhân viên y tế trước chuyến đi để lựa chọn vaccine và thời điểm tiêm phù hợp, thay vì tự áp dụng một lịch chung cho tất cả mọi người.

BS.CKI Danh Thị Mỹ Hồng
Quản lý Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC