“Tôi từng cảm thấy rất tuyệt vọng khi không tìm ra nguyên nhân, không có hướng điều trị, đau đến mức ăn không ngon ngủ không yên”, chị nói. Ban đêm, trong không gian yên tĩnh, cơn đau càng quặn thắt.

Lần này chị đến bác sĩ Lê Thanh Phong, Khoa Phẫu thuật Mạch máu, Bệnh viện Chợ Rẫy, khám phát hiện hội chứng giãn tĩnh mạch vùng chậu, còn gọi xung huyết vùng chậu. Tĩnh mạch hai bên buồng trứng của chị bị suy giãn nặng khiến dòng máu chảy ngược từ trên xuống dưới, gây ứ máu ở vùng chậu, dẫn đến các cơn đau mạn tính, nhất là đau khi quan hệ vợ chồng.

Theo bác sĩ Phong, đây là bệnh khó chẩn đoán, dễ bị bỏ sót, dễ nhầm lẫn với bệnh phụ khoa, bệnh đường tiểu, đường tiêu hóa… Bệnh này chuyên sâu về mạch máu, một số cơ sở y tế chưa đủ điều kiện thiết bị để phát hiện bệnh. Ngoài ra, người bệnh ngại đi khám, ngại chia sẻ “chuyện khó nói” nên phát hiện bệnh ở giai đoạn muộn. Y văn ghi nhận khoảng 8% phụ nữ bị giãn tĩnh mạch vùng chậu, trong đó 60% có triệu chứng, song thực tế mỗi năm bác sĩ tiếp nhận khoảng 20 trường hợp, đa số ở mức độ nặng.

Giãn tĩnh mạch vùng chậu thường gặp ở phụ nữ mang thai nhiều lần hoặc sinh nhiều con. Sự thay đổi nội tiết tố làm cho các tĩnh mạch giãn to ra để đáp ứng nhu cầu vận chuyển máu đến bào thai. Thai nhi lớn lên vào những tháng cuối có thể chèn ép tĩnh mạch vùng chậu gây cản trở hồi lưu và làm giãn khu trú các tĩnh mạch ở đó. Thông thường sau sinh, mạch máu sẽ co lại, nhưng nếu van tĩnh mạch hư hỏng, tình trạng giãn kéo dài và gây bệnh.

Một nguyên nhân khác là các tĩnh mạch lớn ở vùng bụng dưới có thể bị tắc hay hẹp do chèn ép hoặc huyết khối. Khi đó, máu phải theo các nhánh phụ để về tim, lâu ngày làm các nhánh này giãn to, ứ huyết.

Hội chứng này thường gây đau nhức vùng bụng dưới mạn tính, kéo dài trên 6 tháng, cảm giác tức nặng bụng dưới tăng dần trong ngày. Bệnh nhân đau trong và sau khi giao hợp, cảm giác nặng chân mỏi chân tăng lên sau quan hệ tình dục.

Phụ nữ vừa đau khi giao hợp vừa đau khi ấn bụng dưới có tới 94% khả năng mắc bệnh. Triệu chứng kèm theo có thể là rối loạn kinh nguyệt, tiểu khó, táo bón, nặng chân… Một số trường hợp có giãn tĩnh mạch vùng âm hộ, mông hoặc đùi.

Bệnh được chẩn đoán qua siêu âm bụng, siêu âm đầu dò âm đạo hoặc chụp tĩnh mạch xóa nền. Điều trị nội khoa bằng thuốc nội tiết hay trợ tĩnh mạch thường không bền vững. Hiện nay, phương pháp hiệu quả nhất là can thiệp nội mạch thuyên tắc tĩnh mạch hoặc đặt stent tái thông tĩnh mạch, giúp cải thiện triệu chứng ở 80-100% bệnh nhân.

Đau vùng chậu mạn tính còn có thể do bệnh phụ khoa khác như lạc nội mạc tử cung, u xơ tử cung, ung thư vùng chậu hoặc hội chứng chèn ép thần kinh. Do đó, người đau vùng chậu cần khám phụ khoa để loại trừ các bệnh này trước khi nghĩ đến hội chứng giãn tĩnh mạch vùng chậu. Bác sĩ khuyến cáo phụ nữ đau vùng bụng dưới kéo dài hơn 6 tháng, đau khi quan hệ và sau khi quan hệ, mỏi nặng chân sau quan hệ kèm giãn tĩnh mạch ở các vùng xung quanh bộ phận sinh dục, nên đến các chuyên gia về bệnh mạch máu để khám chữa bệnh.

“Việc điều trị không chỉ giúp bệnh nhân hết đau đớn mà điều quan trọng khác là có thể tiếp tục đời sống gối chăn”, bác sĩ Phong nói, thêm rằng phụ nữ mắc hội chứng này thường là có nguy cơ đứng trước nguy cơ đổ vỡ hạnh phúc gia đình.

Chị Thanh sau hai lần can thiệp thuyên tắc mạch máu đã hết các triệu chứng đau, sinh hoạt tình dục bình thường.

Lê Phương