‘Cửa ải’ ông Hùng Cao phải vượt qua để làm Bộ trưởng Hải quân Mỹ

Ông Hùng Cao sẽ phải vượt qua loạt vấn đề về thủ tục, quy trình tại quốc hội Mỹ để có thể được phê chuẩn làm Bộ trưởng Hải quân.

Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 1/9 thông báo đề cử ông Hùng Cao làm Bộ trưởng Hải quân, nhấn mạnh “không có ai phù hợp hơn” để đảm bảo hải quân và thủy quân lục chiến Mỹ là lực lượng “mạnh mẽ và xuất sắc nhất”.

Ông Hùng Cao được Tổng thống Trump chỉ định làm quyền Bộ trưởng Hải quân Mỹ từ tháng 4, sau khi bộ trưởng lúc đó là ông John Phelan bị bãi nhiệm. Nhưng để trở thành Bộ trưởng Hải quân chính thức, ông Hùng Cao sẽ phải được Thượng viện Mỹ phê chuẩn thông qua bỏ phiếu.

Đây được đánh giá là “cửa ải” không dễ dàng đối với ông Hùng Cao, với thách thức lớn nhất là vấn đề thủ tục. Luật liên bang yêu cầu các cựu sĩ quan quân đội phải chờ ít nhất 7 năm trước khi có thể đảm nhiệm một số vị trí dân sự cấp cao tại Lầu Năm Góc.

Quy định này được đặt ra nhằm củng cố sự kiểm soát của chính quyền dân sự đối với quân đội, đảm bảo ranh giới giữa bộ máy lãnh đạo quân sự và dân sự không bị xóa nhòa.

Trong khi đó, ông Hùng Cao từng giữ quân hàm đại tá trong Hải quân Mỹ và giải ngũ vào năm 2021, chưa đủ thời hạn 7 năm theo yêu cầu. Để được cấp quy chế miễn trừ khỏi quy định này, ông cần được lưỡng viện quốc hội chấp thuận trước khi đối mặt với cuộc bỏ phiếu tại Thượng viện.

Tại Thượng viện, phe Dân chủ có thể sử dụng quy định filibuster (chiến thuật câu giờ) để ngăn cản việc cấp quy chế miễn trừ cho ông Hùng Cao. Filibuster là thuật ngữ để chỉ việc các nghị sĩ có quyền tranh luận không giới hạn về thời gian, đồng nghĩa có thể trì hoãn thông qua một dự luật vô thời hạn.

Dự luật cấp miễn trừ cho ông Hùng Cao cần ít nhất 60 phiếu để vượt qua quy định filibuster, trong khi đảng Cộng hòa hiện chỉ có 53 trong tổng số 100 ghế ở Thượng viện.

Trường hợp của ông Hùng Cao không phải là chưa từng có tiền lệ, khi ông Jim Mattis và ông Lloyd Austin đều đã được quốc hội phê chuẩn quyết định miễn trừ để có thể trở thành Bộ trưởng Quốc phòng.

Dù vậy, ông Mattis và ông Austin được cấp miễn trừ vào giai đoạn đầu của nhiệm kỳ tổng thống, còn ông Hùng Cao lại được ông Trump đề cử không lâu trước khi cuộc bầu cử giữa kỳ diễn ra vào tháng 11.

Đảng Cộng hòa hiện chiếm thế đa số tại cả Thượng viện lẫn Hạ viện, song có thể mất một, thậm chí cả hai viện, sau cuộc bầu cử giữa kỳ. Do đó, chính quyền ông Trump sẽ không còn nhiều thời gian để đẩy nhanh quy trình phê chuẩn ông Hùng Cao.

Quốc hội Mỹ chỉ còn ít ngày làm việc nữa trước khi diễn ra bầu cử giữa kỳ, trong đó Thượng viện dự kiến nhóm họp trong ba tuần, còn với Hạ viện là một tuần. Đối với trường hợp của ông Mattis và ông Austin, các bên đã mất vài tuần đàm phán để hoàn thiện dự luật và tổ chức bỏ phiếu riêng rẽ ở hai viện.

“Vấn đề lớn hơn ở đây là thời gian”, ông Mike Rogers, thành viên đảng Cộng hòa và là chủ tịch Ủy ban Quân vụ Hạ viện, cho hay.

Sự chậm trễ của Lầu Năm Góc

Đáng chú ý, các thành viên cấp cao của đảng Cộng hòa tại Hạ viện cho biết Lầu Năm Góc thậm chí còn chưa bắt đầu thực hiện các bước sơ bộ trong quy trình xin cấp miễn trừ cho ông Hùng Cao.

Theo ông Rogers và nghị sĩ Cộng hòa Rob Wittman, phó chủ tịch Ủy ban Quân vụ Hạ viện, giới chức Bộ Quốc phòng chưa đề cập về vấn đề miễn trừ với các nghị sĩ chủ chốt ở quốc hội, dù Tổng thống Trump đã kêu gọi Thượng viện xác nhận đề cử đối với ông Hùng Cao “càng sớm càng tốt”.

“Việc này có thể thực hiện được”, ông Wittman nói. “Song chúng tôi cần phải bắt tay vào làm ngay bây giờ”.

Một số thành viên đảng Dân chủ đã phản ứng trước ý định của phe Cộng hòa.

“Việc đó không nên được đẩy nhanh”, ông Joe Courtney, thành viên cấp cao thuộc phe Dân chủ tại Ủy ban Quân vụ Hạ viện, cho biết. “Có rất nhiều vấn đề còn giải quyết tại Bộ Quốc phòng. Chúng ta hãy xem ông ấy thể hiện thế nào”.

Theo Politico, giới lãnh đạo quốc hội Mỹ có thể sẽ trì hoãn các quyết định quan trọng, trong đó có phê chuẩn ứng viên gây tranh cãi, ngân sách cho chiến tranh và các dự luật lớn, đến sau bầu cử giữa kỳ.

“Lịch làm việc ngày càng eo hẹp, cộng với việc các lãnh đạo quốc hội muốn tránh những cuộc bỏ phiếu có thể gây tác động lớn về mặt chính trị trước bầu cử giữa kỳ, đồng nghĩa quy trình đề cử ông Hùng Cao có khả năng sẽ không được hoàn tất cho đến cuối mùa thu”, báo này nhận định.

Quy trình phê chuẩn càng phức tạp và kéo dài thì ông Hùng Cao càng có nguy cơ bị soi xét nhiều hơn, trong bối cảnh đang xuất hiện nhiều lo ngại từ cả hai đảng về lực lượng hải quân. Trong số đó có áp lực mà hạm đội Mỹ đang phải gánh chịu do xung đột với Iran, kế hoạch tốn kém nhằm đóng chiến hạm lớp Trump và nỗ lực của Tổng thống nhằm đưa máy phóng hơi nước quay trở lại trên tàu sân bay.

Phạm Giang (Theo Politico, AP, CNN)