Thí điểm khảo sát chung, tiến tới xét tuyển lớp 10 ở Hà Nội

Hà Nội dự kiến thí điểm khảo sát Toán, Văn, Tiếng Anh với đề chung, thậm chí “chấm chéo”, làm căn cứ tiến tới xét tuyển lớp 10, nhưng chưa thay đổi ngay.

Ông Nghiêm Văn Bình, Trưởng phòng Quản lý thi và Kiểm định chất lượng, Sở Giáo dục và Đào tạo, ngày 7/9 chia sẻ lộ trình tuyển sinh lớp 10 theo hướng khách quan, công bằng, giảm áp lực, trong đó tính đến phương án xét tuyển.

Theo ông, xét tuyển không chỉ đơn thuần dựa vào học bạ, vì có thể khiến áp lực chuyển từ một kỳ thi sang quá trình học. Thay vào đó, Sở theo đuổi lộ trình lâu dài bằng cách thay đổi cách đánh giá học sinh.

Năm học này, Sở dự kiến tổ chức khảo sát, đánh giá chung đề, chung đợt ở một số khối lớp như 5, 9, 10, 11 và 12; trước mắt có thể chọn ba môn Văn (Tiếng Việt), Toán, Tiếng Anh.

Việc này nhằm đo lường sự tiến bộ của học sinh, là cơ sở để trường nhìn lại chất lượng, từ đó hình thành mặt bằng đánh giá chung, đảm bảo khách quan, công bằng, xuyên suốt và có độ tin cậy cao. Sở nhìn nhận đây là điều kiện tiên quyết, làm căn cứ tiến tới xét tuyển lớp 10.

Để làm điều này, ông Bình cho rằng đề khảo sát phải được xây dựng thống nhất; quy trình tổ chức, coi, chấm thi phù hợp, có thể chấm tập trung hoặc chấm chéo để “hạn chế tác động”. Sở còn tính đến tổ chức khảo sát trên máy tính, từ đó cập nhật kết quả và phân tích, đánh giá.

Sở sau đó cân nhắc mở rộng phạm vi, số môn và phương thức khảo sát; cũng như chuẩn bị hạ tầng, cơ sở vật chất, hệ thống dữ liệu và ngân hàng đề thi…

Ông Bình lưu ý trong giai đoạn đầu, việc khảo sát không nhằm tạo thêm một kỳ thi hay gây áp lực cho học sinh. Các trường không nhất thiết sử dụng ngay kết quả này để tính điểm học kỳ.

“Học sinh, phụ huynh có thể nhìn nhận đây là một quá trình chuẩn bị, thử nghiệm và hoàn thiện từng bước, không phải thay đổi phương thức tuyển sinh ngay lập tức”, ông Bình nhấn mạnh.

“Khi tất cả điều kiện đảm bảo, kết quả đánh giá mới được nghiên cứu để dùng cho những bước tiếp theo”.

Ngoài ra, ông Bình cho rằng việc giảm áp lực vào lớp 10 không nên chỉ nhìn từ việc có bao nhiêu môn thi, thi hay xét tuyển. Về lâu dài, thành phố hướng tới tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, mở rộng trường lớp, đảm bảo đủ chỗ học công lập.

“Đây mới là giải pháp căn cơ để giảm áp lực cạnh tranh trong tuyển sinh vào lớp 10”, ông nói.

Trong chỉ đạo đầu năm học 2026-2027, UBND thành phố Hà Nội cũng yêu cầu việc đổi phương thức tuyển sinh lớp 10 có lộ trình, dựa trên đánh giá đầy đủ các điều kiện thực hiện và tác động; không “mặc nhiên thay đổi” khi chưa đủ căn cứ.

Hà Nội hiện tuyển sinh lớp 10 qua thi tuyển. Năm học qua, khoảng 124.000/147.000 học sinh tốt nghiệp THCS đăng ký thi lớp 10 công lập. Tỷ lệ đỗ trên số dự thi là 66% – thuộc diện căng thẳng nhất cả nước.

‘Giằng co’ giữa tiếng Anh và thi hai môn vào lớp 10

Thanh Hằng