Phẩm chất hầu hết những người sống thọ đều có

Mạng lưới quan hệ xã hội bền chặt và lối sống hướng ngoại là điểm chung của những người ngoài 80 nhưng sở hữu trí nhớ như thanh niên 20 tuổi.

Ông Ralph Rehbock, 91 tuổi, có lịch trình bận rộn. Mỗi tháng, ông sinh hoạt cùng hội người cao tuổi tại một giáo đường Do Thái ở ngoại ô Chicago (Mỹ). Hàng tuần, ông hát nhạc cổ điển cùng câu lạc bộ và thuyết trình cho học sinh tại Bảo tàng Holocaust Illinois.

Tương tự, ông Leigh Steinman, 82 tuổi, thường làm nghệ thuật cùng trẻ em và xem bóng chày tại sân Wrigley Field, Chicago. Dù đã nghỉ hưu, mùa hè nào ông cũng đến sân 3-4 lần mỗi tuần để gặp gỡ bạn bè.

Hai ông đều thuộc nhóm “siêu lão” – những người ngoài 80 tuổi nhưng có trí nhớ như thanh niên 20-30 tuổi.

Từ năm 2000, Đại học Northwestern (Mỹ) đã nghiên cứu nhóm này để tìm hiểu cách họ tránh suy giảm nhận thức và bệnh Alzheimer. Báo cáo công bố năm 2025 đã tổng hợp các phát hiện của họ sau 25 năm.

“Siêu lão” không có chung chế độ ăn, bài tập hay loại thuốc nào. GS Sandra Weintraub (Đại học Northwestern) cho biết điểm chung duy nhất của họ là đề cao các mối quan hệ xã hội và có lối sống hướng ngoại.

Nhà thần kinh học Ben Rein (Đại học Stanford) cho biết người thường xuyên giao tiếp có khả năng chống suy giảm nhận thức tốt hơn và sở hữu thể tích não lớn hơn. Giao tiếp xã hội giúp bảo vệ não khỏi sự teo rút do tuổi tác. Ngược lại, sự cô đơn làm tăng hormone căng thẳng cortisol, gây viêm mạn tính, tổn thương tế bào và tăng nguy cơ mất trí nhớ. Nhờ sống tích cực, thể tích não của các “siêu lão” tương đương với người ở độ tuổi 50-60.

Khác với những người 80 tuổi thường có dấu hiệu Alzheimer, não của nhóm “siêu lão” không xuất hiện hoặc có rất ít dấu hiệu này. Chức năng của các chất hóa học thần kinh hỗ trợ tập trung và ghi nhớ cũng được bảo tồn tốt hơn.

Não “siêu lão” chứa nhiều tế bào thần kinh von Economo – loại tế bào chi phối hành vi xã hội. Tiến sĩ Bill Seeley (Đại học California) cho biết tế bào này giúp họ duy trì mạng lưới kết nối bền chặt, nâng cao sức khỏe tổng thể. Ông cho biết thêm đây chỉ là một trong nhiều lợi thế sinh học giúp họ minh mẫn.

Tiến sĩ Sofiya Milman, từ Trường Y Albert Einstein, cho biết những người sống thọ đều hướng ngoại và lạc quan. Tuy nhiên, giới khoa học vẫn tranh luận việc giao tiếp giúp duy trì nhận thức, hay chính nhận thức tốt thúc đẩy nhu cầu giao tiếp.

Dù vậy, với ông Steinman, lợi ích của việc gặp gỡ mọi người là không thể phủ nhận. “Sự cởi mở và kết nối với hàng xóm đã giúp tôi duy trì sức khỏe suốt thời gian qua”, ông nói.

Bảo Nhiên (Theo New York Times)