Vì sao người châu Á dễ đỏ mặt khi uống rượu?

Hiện tượng đỏ bừng mặt sau vài ngụm rượu ở nhiều người châu Á bắt nguồn từ một biến thể gene làm giảm khả năng chuyển hóa cồn của cơ thể.

Lucas Kwan Peterson, người Mỹ gốc Trung Quốc, lần đầu nhận ra mình dễ đỏ mặt khi uống rượu tại một bữa tiệc ở Chicago (Mỹ). Chỉ sau vài ngụm, hai má và vùng quanh mắt anh ửng đỏ. Khi uống tiếp, da đầu và cổ nóng lên, tim đập nhanh, đôi khi kèm đau đầu và buồn nôn.

Hiện tượng này thường được gọi là “Asian flush” hoặc “Asian glow”. Theo Washington Post, khoảng 38% người Đông Á gặp phản ứng này. Ước tính có khoảng 560 triệu người trên thế giới mang biến thể gene liên quan.

Nguyên nhân nằm ở cách cơ thể phân giải cồn. Thông thường, cơ thể chuyển cồn thành chất độc acetaldehyde, sau đó enzyme ALDH2 tiếp tục phân giải chất này thành dạng ít độc hơn để đào thải. Tuy nhiên, ở những người mang biến thể gene ALDH2, enzyme này hoạt động kém hiệu quả khiến acetaldehyde không được phân giải nhanh và tích tụ lại.

Bà Becca Krock, nhà khoa học tại công ty xét nghiệm di truyền 23andMe (Mỹ) cho biết đây chính là nguyên nhân gây đỏ mặt, tim đập nhanh, đau đầu hoặc buồn nôn.

Tuy nhiên, chưa thể kết luận những người mang biến thể gene ALDH2 có tửu lượng kém. Nghiên cứu đăng trên tạp chí Thư viện Y khoa Mỹ (PubMed) năm 2024 cho biết gene ADH1B (chuyển ethanol thành acetaldehyde), cân nặng, giới tính, tốc độ uống, thức ăn, tình trạng gan và mức độ quen rượu cũng ảnh hưởng.

Nhưng có điểm quan trọng hơn chuyện tửu lượng. Acetaldehyde là chất có khả năng gây ung thư. Ở người mang gene ALDH2, việc chuyển hóa acetaldehyde kém làm tăng phơi nhiễm chất này sau uống rượu. Các nghiên cứu ghi nhận nguy cơ ung thư thực quản và một số ung thư vùng đầu cổ cao hơn ở người mang biến thể này.

Từng tìm nhiều cách để bớt đỏ mặt như ăn no trước khi uống, tắm nước nóng, dùng thuốc kháng axit dạ dày và thuốc dị ứng, Peterson cho biết các phương pháp này đều không hiệu quả.

Thực tế, nhiều người có phản ứng tương tự cũng dùng thuốc kháng histamine hoặc thuốc giảm axit với hy vọng che đi biểu hiện đỏ mặt, nhưng các loại thuốc này không giúp cơ thể phân giải acetaldehyde tốt hơn.

Ông Che Hong Chen, nhà nghiên cứu tại Đại học Stanford (Mỹ) cho biết cảm giác khó chịu là tín hiệu cảnh báo cơ thể nên dừng uống. Nếu dùng thuốc che giấu triệu chứng, người dùng có thể lầm tưởng bản thân chịu được rượu và tiếp tục nạp cồn trong khi chất độc vẫn tích tụ.

Khi trưởng thành, Peterson dần thay đổi thói quen bằng cách chọn thức uống ít cồn hoặc nước ngọt. Anh cho biết khả năng uống ít mang lại nhiều lợi ích như tiết kiệm tiền và chưa từng lái xe khi say. Việc từ chối một ly rượu cũng không còn khiến anh e ngại như trước.

Ngọc Ngân (Theo Los Angeles Times, Washington Post)