Đại học lo ngại rủi ro khi siết phương thức tuyển sinh

Giới hạn mỗi ngành chỉ dùng một phương thức có thể đẩy tỷ lệ xét học bạ tăng lên, vừa gây khó cho các trường, vừa làm giảm cơ hội của thí sinh, theo đại diện nhiều đại học.

Chiều 21/9, Vụ Giáo dục đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo, tổ chức tòa đàm về dự thảo một số quy định trong tuyển sinh và đào tạo đại học – đang gây chú ý vì có nhiều thay đổi so với hiện tại. Cụ thể, Bộ dự kiến năm 2027, mỗi ngành, chương trình được tuyển sinh bằng tối đa ba phương thức. Từ năm 2028, số này giảm còn một.

Chẳng hạn, trường đại học A tuyển sinh ngành Công nghệ thông tin vào năm 2028 chỉ được dùng một phương thức, là xét điểm thi tốt nghiệp THPT, hoặc điểm thi đánh giá năng lực, hoặc học bạ, thay vì được dùng đồng thời cả ba hoặc nhiều hơn như hiện nay.

Bà Nguyễn Thị Thu Hà, Phó hiệu trưởng trường Đại học Thăng Long, cho rằng việc này gây khó khăn cho các trường trong tuyển sinh, cũng như việc lựa chọn nguyện vọng của thí sinh.

“Việc giới hạn sẽ làm giảm sự đa dạng và bỏ sót thí sinh có năng lực”, bà Hà nhìn nhận.

Bà phân tích, nếu một trường tổ chức kỳ thi riêng, họ sẽ ưu tiên tuyển đủ chỉ tiêu từ nguồn này. Khi “miếng bánh” bị thu hẹp, các trường không tổ chức thi riêng sẽ không dám mạo hiểm sử dụng phương thức đánh giá năng lực. Hệ quả là thí sinh nhóm này bị giảm cơ hội, còn các trường mất đi nguồn tuyển giúp nâng cao chất lượng đầu vào.

Một trường hợp rủi ro khác là có trường chỉ chọn phương thức xét học bạ vì… dễ tuyển nhất. Điều này có thể đẩy tỷ lệ xét bằng học bạ lên nhiều, dẫn đến giảm chất lượng đầu vào.

Nhiều chuyên gia khác nêu ý kiến tương tự. GS Vũ Văn Yêm, Phó giám đốc Đại học Bách khoa Hà Nội, cho rằng việc giới hạn một phương thức ở thời điểm này có thể dẫn đến phân tầng giáo dục đại học, bởi các trường top trên sẽ chọn các phương thức giúp phân hóa tốt thí sinh. Tuy nhiên, các trường top dưới có thể sẽ chỉ dùng học bạ hoặc điểm thi tốt nghiệp.

Theo PGS Trần Anh Dũng, Trưởng phòng Đào tạo trường Đại học Hàng hải Việt Nam, các phương thức khác ngoài điểm thi tốt nghiệp nhằm tăng chất lượng nguồn tuyển và cơ hội cho thí sinh.

“Giờ mỗi ngành chỉ được tuyển bằng một phương thức thì các trường có xu hướng dùng điểm thi tốt nghiệp THPT. Việc quy định tối đa 5 phương thức sẽ không còn ý nghĩa”, ông nhìn nhận.

“Điều gì chỉ có một con đường cũng sẽ gây lo lắng về độ rủi ro”, bà Nguyễn Thị Hòa, Trưởng phòng Truyền thông và Tuyển sinh, trường Đại học Giao thông vận tải, nói thêm.

Đại diện các trường đề xuất mỗi ngành, chương trình đào tạo được xét tuyển bằng ít nhất 2-3 phương thức.

‘Chới với’ vì dự kiến siết phương thức tuyển sinh

GS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Giáo dục đại học, ghi nhận các ý kiến góp ý và sẽ báo cáo lãnh đạo Bộ về việc này. Về phía ban soạn thảo, ông Thảo cho rằng việc đảm bảo công bằng khi một ngành sử dụng nhiều phương thức là khó.

Theo thống kê của Bộ giai đoạn 2022-2026, hơn 2.000 chương trình đào tạo (hơn 40%) dùng từ hai phương thức trở lên có chênh lệch giữa các phương thức từ 3 điểm trở lên. Điểm học bạ trong cùng mã ngành cao hơn điểm thi tốt nghiệp THPT “khá xa”.

Khi lý giải về dự kiến này hôm 17/9, ông Thảo nhấn mạnh việc giảm phương thức theo lộ trình nhằm để mỗi ngành có cách đánh giá phù hợp nhất, không phải chủ trương bắt mọi trường, mọi ngành cùng sử dụng một loại điểm thi duy nhất.

Theo ông, việc này là để mở rộng cơ hội bình đẳng, không phải giảm cơ hội tiếp cận. Mỗi phương thức phải bảo đảm mọi thí sinh đủ điều kiện đều có thể tham gia, công bố rõ tiêu chí và sử dụng một thang điểm chung.

Các trường có trách nhiệm lựa chọn phương thức phù hợp với yêu cầu đầu vào. Kết quả thi riêng, học bạ hoặc chứng chỉ vẫn có thể được sử dụng khi được cấu trúc minh bạch trong phương thức đã công bố.

Dương Tâm