Cục Điện ảnh yêu cầu rà soát phim ngắn online

Cục Điện ảnh yêu cầu các nền tảng khẩn trương kiểm tra phim, phim ngắn nhằm ngăn chặn nội dung không đáp ứng điều kiện được phổ biến.

Dòng phim ngắn trong nước hiện nay tạo cơn sốt với khán giả, vượt qua các dịch vụ truyền hình trực tuyến (OTT streaming). Theo thống kê của Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử, thị trường OTT/VOD có gần 30 nền tảng trong nước và quốc tế hoạt động, với 20 doanh nghiệp được cấp phép cung cấp OTT.

Tuy nhiên, bên cạnh mặt tích cực về đa dạng thông tin giải trí, tốc độ tăng trưởng kéo theo hệ lụy tác động lên người xem, nhất là với giới trẻ. Để câu view, một số sản phẩm chạy theo các tình tiết gây sốc, quan hệ gia đình lệch chuẩn, trả thù, ngoại tình hoặc mô-típ đề cao tiền bạc, quyền lực.

Ngày 25/9, Cục Điện ảnh ra văn bản yêu cầu các tổ chức, doanh nghiệp quản lý nền tảng truyền thông số, nền tảng trung gian và kho ứng dụng cung cấp phim tại Việt Nam khẩn trương “kiểm tra phim, phim ngắn và các ứng dụng phổ biến phim trên hệ thống của mình”.

Theo Cục, các tổ chức, cá nhân cần tuân thủ quy định về chủ thể được phép phổ biến phim, như: Phân loại phim, hiển thị kết quả phân loại, thông báo danh sách phim và kết quả phân loại trước khi phát hành, đồng thời chịu trách nhiệm về chất lượng nội dung. Trường hợp chưa đủ điều kiện tự phân loại, chủ thể có thể đề nghị Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch hoặc cơ quan được ủy quyền thực hiện.

Cục phối hợp các cơ quan chức năng kiểm tra, xác minh những trường hợp vi phạm. Theo Nghị định 87/2026, đơn vị vi phạm sẽ bị phạt tiền tùy hành vi. Mức phạt có thể lên tới 100 triệu đồng, đồng thời buộc gỡ bỏ phim.

Với những phim thuộc diện bị cấm theo Luật Điện ảnh, ngoài phạt tiền, đơn vị còn bị buộc xóa, gỡ phim và nộp lại số lợi bất hợp pháp. Một số trường hợp tái phạm có thể bị đình chỉ hoạt động phổ biến phim trong thời hạn nhất định.

Luật Điện ảnh quy định phim phổ biến trên không gian mạng tại Việt Nam được phân loại theo các mức độ tuổi, gồm P, K, T13, T16, T18 và C. Mức này dựa trên các tiêu chí liên quan đến bạo lực, tình dục, ma túy, kinh dị, ngôn ngữ thô tục, hành vi nguy hiểm và chủ đề, nội dung phim.

Với các nền tảng đủ điều kiện tự phân loại phim, cơ chế hậu kiểm yêu cầu thực hiện việc phân loại, hiển thị kết quả phân loại và các thông tin cảnh báo, đồng thời áp dụng giải pháp kỹ thuật để bảo vệ trẻ em. Đây là một trong những cơ sở để cơ quan quản lý giám sát hoạt động phổ biến phim trên không gian mạng.

Trước đó, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch lưu ý tình trạng phim ngắn chiếu mạng khai thác yếu tố giật gân, phản cảm, lệch chuẩn văn hóa. Một số chuyên gia, phụ huynh bày tỏ lo ngại những hình mẫu này có thể tác động đến nhận thức, thẩm mỹ và hành vi của người trẻ.

Sự phát triển của các nền tảng và thay đổi trong thói quen giải trí tạo điều kiện cho những định dạng ngắn (short drama hoặc micro drama) tiếp cận đông đảo khán giả. Thời lượng một đến vài phút, cách kể chuyện liên tục tạo nút thắt và khả năng xem mọi lúc trên điện thoại đáp ứng nhu cầu thưởng thức nhanh, tiện lợi của người dùng mạng. Xu hướng này đồng thời mở thêm cơ hội cho các nhà sản xuất tiếp cận những nhóm khán giả mới.

Thống kê từ hãng tư vấn Deloitte (Anh) cho thấy doanh thu toàn cầu từ phim ngắn dạng ứng dụng đạt 3,8 tỷ USD vào năm 2025 và dự kiến tăng gấp đôi, lên khoảng 7,8 tỷ USD trong năm nay. Dù chưa có số liệu tách bạch giữa phim người đóng và phim do trí tuệ nhân tạo sản xuất, AI đang cho thấy sức bành trướng rõ rệt. Theo số liệu từ Channel News Asia, 95% trong tổng số 128.000 phim ngắn phát hành tại Trung Quốc vào quý một năm nay được tạo ra bằng AI (tương đương 121.600 tác phẩm).

Tờ Financial Times cũng chỉ ra đến tháng 5, có tới 89 trong 100 phim ngắn thịnh hành nhất trên nền tảng Douyin (Trung Quốc) là sản phẩm AI. Từ vị thế dòng sản phẩm ngách, phim ngắn nhanh chóng vươn lên thành nhóm giải trí phổ biến nhất thế giới, theo báo cáo của Sensor Tower.

Hà Thu – Quế Chi