Hiệu phó đại học danh tiếng bị tố dùng AI viết bài từ ‘A đến Z’

MỹGS Toán học kiêm hiệu phó Đại học Dartmouth bị “khui” dùng AI gần như 100% để viết các bài nghiên cứu, bình luận, khiến nhiều đồng nghiệp và sinh viên bất bình, đòi sa thải.

The Dartmouth, tờ báo sinh viên độc lập của Đại học Dartmouth, tuần trước công bố điều tra về nhiều bài bình luận và nghiên cứu học thuật do Hiệu phó phụ trách học thuật Santiago Schnell đứng tên trong năm 2026.

Sử dụng Pangram – công cụ kiểm tra AI có tỷ lệ sai sót gần như bằng 0, nhóm phóng viên phát hiện tỷ lệ văn bản “do AI tạo ra” trong các bài viết này trung bình lên tới 96%.

Phát hiện này tiếp nối sự việc cách đây khoảng một tháng, khi công cụ Pangram cũng chỉ ra bài bình luận của ông Schnell trên tờ Washington Post do AI viết hoàn toàn, theo trang tin Semafor. Trớ trêu thay, nội dung bài viết đó lại kêu gọi các trường đại học giúp sinh viên phát triển tư duy phản biện song song dùng AI một cách thông minh.

Phản hồi cáo buộc, ông Schnell khẳng định các bài viết dựa trên tư duy cá nhân, chỉ dùng ChatGPT để tinh chỉnh một số luận điểm và kiểm tra ngữ pháp trước khi qua nhiều vòng biên tập. Ông cũng lập luận rằng các công cụ phát hiện AI có xu hướng phân biệt đối xử với những người không dùng tiếng Anh làm ngôn ngữ mẹ đẻ, do ông là người gốc Venezuela.

Câu chuyện thêm trầm trọng khi vị giáo sư gửi email giải thích tới The Dartmouth, và các phóng viên lại đưa nó qua công cụ quét AI, nhận kết quả… do AI viết 100%.

Trong khi đó, theo quy định của Đại học Dartmouth, sinh viên “không được sử dụng công cụ AI tạo sinh cho các bài tập nộp trừ khi được cho phép rõ ràng”. Ben Stevenson, sinh viên năm cuối ngành Lịch sử ở trường, mô tả sự việc này “trào phúng một cách kinh dị”.

Bê bối xảy ra đúng vào thời điểm nhạy cảm, khi Đại học Dartmouth đang trong chuỗi sự kiện kỷ niệm 70 năm ngày được coi là nơi khai sinh ra thuật ngữ AI. Đầu tháng này, Hiệu trưởng Sian Leah Beilock vừa có bài viết trên tạp chí The Atlantic, với tiêu đề “Vì sao tôi muốn đưa AI vào Dartmouth nhiều hơn”.

Giờ đây, một số giảng viên và cựu sinh viên chỉ trích bà đã tạo ra một môi trường mà ở đó, cấp quản lý học thuật không phải tuân thủ những tiêu chuẩn ngặt nghèo như sinh viên.

“Đây là ví dụ điển hình cho chính những điều chúng tôi dặn sinh viên không được làm. Tôi thực sự ngỡ ngàng khi đọc bài báo của các em”, ông Christopher MacEvitt, giáo sư Tôn giáo học, kiêm Trưởng khoa tại Dartmouth, nhận xét.

Hiệu trưởng Beilock đã gửi email cho toàn trường, thông báo mở một cuộc rà soát nghiêm túc, khách quan về việc sử dụng AI của Schnell. Chi nhánh của Hiệp hội giáo sư đại học Mỹ tại trường đang thu thập chữ ký đề nghị sa thải ông, theo Boston Globe. Tờ The Dartmouth cũng đăng một bài viết nêu ý kiến của sinh viên, nhấn mạnh rằng ông “phải bị sa thải”.

“Giáo sư Schnell không phải là người lãnh đạo có thể giúp chúng ta xây dựng mối quan hệ có trách nhiệm với trí tuệ nhân tạo”, trích bài viết.

Ông Schnell sau đó đã gửi một bức thư bào chữa tới các tờ báo. “Nhìn nhận lại, tôi hiểu rằng mình nên công khai minh bạch việc sử dụng AI trong các bài viết và chú ý đến quy định của từng tòa soạn”, trích thư. “Tôi xin lỗi vì đây không phải là thói quen của mình trước đây và sẽ thay đổi trong thời gian tới”.

Dartmouth thuộc nhóm Ivy League – 8 đại học tư hàng đầu nước Mỹ. Trường xếp thứ 12 trong bảng xếp hạng đại học năm 2027 của US News. Tỷ lệ chấp nhận của Dartmouth chỉ khoảng 6% hồ sơ trúng tuyển, theo dữ liệu khóa tuyển sinh năm nay của trường.

Santiego Schnell đảm nhiệm vai trò hiệu phó phụ trách học thuật ở Dartmouth được hơn một năm. Ngoài ra, ông là giáo sư toán, kiêm giáo sư thỉnh giảng về sinh hóa, sinh học tế bào và khoa học dữ liệu y sinh, theo website của trường.

Khánh Linh tổng hợp