Phim tài liệu ‘Mayday’ giúp hành khách cứu chuyến bay flydubai

Loạt phim tài liệu nghiên cứu tai nạn hàng không “Mayday” trang bị kiến thức giúp hành khách Yaniv Hayun cứu sống 174 người trên chuyến bay của flydubai.

Chuyến bay ngày 30/9 suýt lao dốc sau khi một phi công bất ngờ dùng dao tấn công đồng nghiệp trong buồng lái. Cơ trưởng Smit Machchhar dù bị thương nặng vẫn kịp mở chốt cửa buồng lái từ bên trong. Thợ sửa ống nước Yaniv Hayun cùng các hành khách khác ập vào khống chế cơ phó. Nhớ lại thao tác của các phi công khi xử lý sự cố máy bay bị chúi mũi trên màn ảnh, Hayun dùng hết sức kéo ngược cần điều khiển để nâng mũi máy bay, hãm đà rơi tự do trước khi thảm kịch xảy ra.

Hành động kịp thời của Hayun góp phần cứu sống toàn bộ 174 người khi phi cơ hạ cánh an toàn xuống Saudi Arabia. Đáng chú ý, phản xạ sống còn này bắt nguồn từ thói quen theo dõi Mayday – loạt phim tài liệu giải mã tai nạn hàng không kinh điển của Canada, theo ABC News.

Đặt theo tín hiệu cấp cứu vô tuyến quốc tế, Mayday lên sóng lần đầu năm 2003 do Cineflix Productions (Canada) sản xuất. Ở các thị trường ngoài Bắc Mỹ, series phát trên hệ thống National Geographic với tên Air Crash Investigation, còn tại Mỹ phát hành dưới tên Air Disasters. Trải qua hơn 24 mùa với trên 200 tập, chương trình được giới chuyên môn và khán giả xem như nguồn tư liệu trực quan, cung cấp góc nhìn đa chiều về các sự cố và quy trình an toàn hàng không toàn cầu.

Mayday chinh phục người xem nhờ cách tiếp cận khoa học. Mỗi tập phim bám sát kết luận từ các cơ quan điều tra an toàn hàng không uy tín thế giới. Êkíp kết hợp dữ liệu hộp đen, ghi âm buồng lái với phỏng vấn nhân chứng và chuyên gia. Điểm nhấn của series là cách dàn dựng lại tình huống bằng diễn viên thật cùng đồ họa 3D chi tiết, mô tả từng thao tác của phi công lẫn chuyển động máy bay khi xảy ra sự cố.

Bên cạnh phân tích kỹ thuật, tác phẩm ghi dấu ấn qua những tập phim tái hiện các sự kiện bước ngoặt của ngành hàng không như “Kỳ tích sông Hudson” với pha hạ cánh khẩn cấp khi hỏng hai động cơ, chiến dịch tìm kiếm hộp đen dưới đáy biển sâu gần 4.000 m của chuyến bay Air France 447, vụ va chạm đường băng khiến 583 người thiệt mạng tại Tenerife năm 1977. Phía sau mỗi sự cố, chương trình chỉ ra những cải tiến then chốt, từ thiết kế cảm biến, quy trình kiểm định vật liệu đến cách thức phối hợp và phản biện lẫn nhau giữa các phi công trong buồng lái.

Mayday được giới chuyên môn đánh giá là chuẩn mực của dòng phim tài liệu điều tra. Cây bút Franck Tabouring của trang DVD Verdict nhận định tác phẩm ghi điểm nhờ quy trình sản xuất bài bản cùng lượng lớn thông tin, giúp người xem hiểu rõ bản chất an toàn bay thay vì tạo tâm lý hoang mang.

Tác phẩm từng được đưa vào giảng đường đại học. Trong nghiên cứu công bố cuối năm 2009, giảng viên Raymond Lewis (Đại học New South Wales, Australia) chỉ ra việc đưa các kịch bản tai nạn từ phim vào học phần Hệ thống máy bay dành cho phi công tạo động lực học tập, từ đó cải thiện năng lực tiếp thu của các học viên.

Mayday từng nhận chín đề cử và hai lần chiến thắng ở hạng mục Dựng phim xuất sắc tại Canada. Tác phẩm lần đầu được vinh danh tại Giải thưởng Gemini năm 2010 với tập phim tái hiện vụ đánh bom máy bay Pan Am của Mỹ trên bầu trời Lockerbie năm 1988 làm 270 người bị chết. Năm 2015, dự án giành tượng vàng giải Canadian Screen Awards cho tập Into the Eye of the Storm – câu chuyện về phi hành đoàn NOAA điều khiển phi cơ vượt qua tâm bão cấp 5 Hugo khi một động cơ bốc cháy giữa không trung. Ngoài ra, loạt phim nhận nhiều đề cử về quay phim tài liệu và thiết kế âm thanh qua các mùa phát sóng.

Trên CBS News hôm 1/10, giám đốc sản xuất Mayday Alex Bystram nói không quá bất ngờ khi khán giả học được kỹ năng buồng lái từ chương trình, bởi mọi chi tiết mô phỏng đều do phi công thực thụ hướng dẫn. Ông xem việc tác phẩm góp phần cứu mạng hành khách trên chuyến bay flydubai là giá trị vượt ngoài mong đợi của series.

Bystram để ngỏ khả năng đưa câu chuyện lên màn ảnh, tùy thuộc vào những kết luận điều tra sau cùng. “Chúng tôi chắc chắn làm nếu rút ra được bài học quý giá về an toàn bay. Êkíp không bao giờ khai thác một sự việc chỉ vì tính giật gân hay kịch tính mà phải tạo ra giá trị thực tiễn cho ngành hàng không”, nhà sản xuất cho biết.

Cát Tiên (theo ABC News, DVD Verdict, CBS News)