Apple đề nghị Việt Nam hoàn thiện cơ chế mua bán điện trực tiếp

Apple kiến nghị Chính phủ tiếp tục hoàn thiện cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA), tạo thuận lợi cho các nhà cung cấp tại Việt Nam chuyển sang sử dụng năng lượng sạch.

Ngày 27/10, Phó thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc tiếp bà Iris Cui, Phó chủ tịch Apple phụ trách vận hành chuỗi cung ứng khu vực châu Á – Thái Bình Dương.

Theo đại diện Apple, việc tăng sử dụng điện sạch phù hợp với mục tiêu giảm phát thải của tập đoàn. Do đó, cơ chế mua bán điện trực tiếp cần tiếp tục được hoàn thiện để hỗ trợ các doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng tại Việt Nam thực hiện chuyển đổi xanh.

Tại cuộc gặp, đại diện Bộ Công Thương, Tài chính đã trao đổi về việc điều chỉnh cơ chế mua bán điện trực tiếp, cùng các chính sách hỗ trợ đầu tư, thuế nhà thầu và thủ tục hải quan.

Phó thủ tướng Phạm Gia Túc đề nghị Bộ Công Thương sớm nghiên cứu kiến nghị của Apple về cơ chế mua bán điện trực tiếp, bảo đảm hài hòa lợi ích các bên và phù hợp với điều kiện vận hành hệ thống điện.

Ông cũng đề nghị Apple phối hợp với các nhà cung cấp xác định nhu cầu sử dụng điện sạch, xây dựng lộ trình chuyển đổi năng lượng, chia sẻ kinh nghiệm quốc tế và hỗ trợ các giải pháp tiết kiệm, sử dụng năng lượng hiệu quả.

Cơ chế DPPA từng nhiều lần được các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) đề nghị Việt Nam sớm thí điểm, bởi họ cho rằng chính sách này sẽ tác động tích cực vào cạnh tranh ngành năng lượng. Theo khảo sát cuối 2023 của Bộ Công Thương, khoảng 20 doanh nghiệp lớn mong muốn mua điện trực tiếp, tổng nhu cầu gần 1.000 MW. Cùng với đó, có 24 dự án năng lượng tái tạo với công suất 1.773 MW muốn bán điện qua cơ chế DPPA, 17 dự án có công suất 2.836 MW cân nhắc tham gia.

Song tới giữa năm nay, Samsung Thái Nguyên (SEVT) và Nhà máy điện mặt trời TTC Đức Huệ 2 là trường hợp đầu tiên đưa vào vận hành thực tế cơ chế DPPA kể từ khi Nghị định 57/2025 về mua bán điện trực tiếp có hiệu lực vào đầu tháng 3 năm ngoái. Trong đó, SEVT đóng vai trò bên mua, còn TTC Đức Huệ 2 là bên bán điện.

Bên cạnh vấn đề năng lượng, đại diện Apple đánh giá những cải thiện về hạ tầng, môi trường đầu tư và thủ tục hành chính tại Việt Nam đã tạo thuận lợi cho hoạt động của các nhà cung cấp. Tuy nhiên, tập đoàn kiến nghị tiếp tục hoàn thiện chính sách hỗ trợ đầu tư công nghệ cao, gỡ vướng về thuế nhà thầu và thủ tục hải quan.

Phó thủ tướng đề nghị Apple nâng cao vị trí của Việt Nam trong chiến lược sản xuất và chuỗi cung ứng toàn cầu. Theo ông, hiệu quả hợp tác không chỉ đo bằng số lượng nhà máy hay quy mô sản xuất, mà còn ở năng lực của doanh nghiệp Việt Nam, sự trưởng thành của đội ngũ kỹ sư và giá trị công nghệ được tạo ra trong nước.

Phó thủ tướng mong muốn Apple làm rõ định hướng phát triển chuỗi cung ứng tại Việt Nam những năm tới, nhất là các nhóm sản phẩm, linh kiện và công đoạn có thể mở rộng.

Để doanh nghiệp nội địa tham gia sâu hơn, ông đề nghị Apple nghiên cứu xây dựng chương trình phát triển nhà cung cấp Việt Nam với mục tiêu, lộ trình cụ thể. Ông cũng đề nghị tập đoàn hỗ trợ các doanh nghiệp tiềm năng đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế về chất lượng, an toàn, truy xuất nguồn gốc, quản trị sản xuất và phát triển bền vững. Qua đó, doanh nghiệp nội địa có thể tiến tới trở thành nhà cung cấp trực tiếp cho Apple, kể cả tại các thị trường ngoài Việt Nam.

Phương Dung