Bệnh răng miệng liên quan thế nào đến tinh trùng?

Viêm nướu, chảy máu chân răng tưởng chỉ là chuyện răng miệng nhưng có thể liên quan đến chất lượng tinh trùng và khả năng sinh sản nam.

Theo TS.BS.CK2 Trà Anh Duy, Trung tâm Sức khỏe Nam giới Men’s Health, một người đàn ông có thể rất quan tâm đến tinh trùng bằng cách bỏ thuốc lá, hạn chế bia rượu, tập thể dục, uống vitamin khi chuẩn bị có con. Nhưng khi được hỏi lần cuối đi khám răng, câu trả lời đôi khi là “chắc mấy năm rồi”.

Chảy máu chân răng, hơi thở có mùi, cao răng nhiều, nướu sưng đỏ thường bị xem là chuyện nhỏ. Tuy nhiên, viêm nha chu không chỉ gây tổn thương nướu và các mô quanh răng. Khi kéo dài, tình trạng viêm có thể kích hoạt phản ứng miễn dịch và làm tăng stress oxy hóa, từ đó ảnh hưởng đến nhiều cơ quan.

Một số nghiên cứu ghi nhận viêm nha chu có liên quan đến rối loạn chức năng lớp tế bào lót bên trong mạch máu. Đây cũng là yếu tố được quan tâm trong sức khỏe tình dục nam giới, bởi khả năng cương phụ thuộc nhiều vào sự giãn nở của mạch máu.

Mối liên hệ với khả năng sinh sản được quan tâm nhiều hơn do tinh trùng khá nhạy với tình trạng viêm và stress oxy hóa. Mortazavi và cộng sự năm 2025 phân tích 9 nghiên cứu trên 1.386 nam giới, ghi nhận bệnh nha chu có liên quan đến giảm khả năng di động của tinh trùng, tăng tỷ lệ tinh trùng có hình dạng bất thường và tăng phân mảnh DNA tinh trùng. Trong khi đó, kết quả về số lượng và mật độ tinh trùng chưa thống nhất.

Một nghiên cứu năm 2023 của Pourabbas và cộng sự cũng ghi nhận tình trạng viêm ở miệng càng cao thì khả năng di động của tinh trùng càng thấp. Tuy nhiên, đây là dữ liệu quan sát, chưa chứng minh điều trị nha chu sẽ giúp tinh trùng cải thiện.

Theo bác sĩ Duy, điều này cần được hiểu là mối liên quan chứ chưa phải quan hệ nhân quả. Nam giới vừa mắc bệnh nha chu vừa có tinh trùng yếu có thể đồng thời có nhiều yếu tố khác như hút thuốc, béo phì, đái tháo đường, thiếu ngủ, stress, tuổi tác hoặc giãn tĩnh mạch thừng tinh.

Bác sĩ từng tiếp nhận một số người đến khám vì hai vợ chồng chậm có con, tinh dịch đồ cho thấy tinh trùng di động kém nhưng chưa tìm thấy nguyên nhân rõ ràng. Khi hỏi thêm về sức khỏe toàn thân, họ mới cho biết thường xuyên chảy máu chân răng, nhiều cao răng hoặc nhiều năm chưa khám nha khoa.

“Những trường hợp này không thể kết luận viêm nha chu là nguyên nhân khiến tinh trùng yếu, cũng không thể dùng điều trị răng miệng thay cho khám nam khoa”, bác sĩ nói.

Người bệnh vẫn cần được tìm các nguyên nhân thường gặp gây bất thường tinh dịch như bệnh lý tinh hoàn, giãn tĩnh mạch thừng tinh, rối loạn nội tiết, nhiễm trùng, bệnh chuyển hóa và các yếu tố lối sống. Tuy nhiên, nếu đang có viêm nha chu mạn tính, điều trị tình trạng này là một phần của việc chăm sóc sức khỏe tổng thể, nhất là với nam giới đang chuẩn bị có con.

Nam giới nên đánh răng đúng cách, làm sạch kẽ răng và khám nha khoa định kỳ. Lưu ý những dấu hiệu như nướu thường xuyên chảy máu, sưng đỏ, tụt nướu, hôi miệng kéo dài hoặc răng lung lay. Khám răng không thay thế khám nam khoa, nhưng có thể là một phần của chăm sóc sức khỏe trước khi có con.

Lê Phương