Vụ việc Gao Guanghui, 32 tuổi, trưởng phòng R&D tại một tập đoàn công nghệ ở Quảng Châu đột tử tại nhà riêng đang gây chấn động dư luận Trung Quốc. Cái chết của anh phơi bày góc khuất về cơ chế “lương thấp, thưởng cao” – cái bẫy buộc nhân viên phải làm việc đến kiệt sức.

Ngày 29/11/2025, Gao ngất xỉu tại nhà. Bác sĩ ghi trong hồ sơ bệnh án của anh: “Thường xuyên thức khuya, cường độ công việc và áp lực quá lớn”. Chị Yang (vợ anh) kể lúc ngã quỵ, câu đầu tiên dặn vợ không phải là lo cho sức khỏe mà là: “Nhớ mang theo máy tính cho anh”.

Sự tận tụy của Gao kéo dài đến tận lúc anh đã ra đi. Lúc 10h48, khi bác sĩ đang ép tim giành giật sự sống cho anh, tài khoản của Gao được đồng nghiệp thêm vào một nhóm chat kỹ thuật mới. Thậm chí, khi anh đã qua đời được 8 tiếng, tin nhắn giao việc vẫn tiếp tục gửi đến. Dữ liệu trình duyệt cho thấy, dù là thứ Bảy, Gao đã truy cập hệ thống nội bộ 5 lần để xử lý 4 nhiệm vụ đến hạn.

Gao làm việc tại Công ty Công nghệ Điện tử Shiyuan (CVTE), một doanh nghiệp công nghệ lớn ở Thâm Quyến. Anh giữ chức trưởng phòng phần mềm và quản lý đội ngũ R&D cốt lõi với mức lương cơ bản của anh chỉ 3.000 tệ (khoảng 10,5 triệu đồng). Để đạt mức thu nhập thực tế 19.000 tệ (67 triệu đồng), anh buộc phải chạy theo các chỉ số KPI khốc liệt.

Do công ty đóng băng tuyển dụng, bộ phận của Gao thiếu người trầm trọng. Anh phải gánh khối lượng công việc tương đương 7 người. Camera an ninh cho thấy tuần cuối đời, ngày nào anh cũng về nhà sau 23h. Những đoạn tin nhắn cũ được cô Yang công bố khiến nhiều người xót xa. Suốt nhiều năm, cô liên tục phải giục chồng về nhà vào lúc nửa đêm. Ví dụ, 23h ngày 25/7/2025 cô nhắn cho chồng: “Vẫn chưa về à anh?”. 1h25 sáng hôm sau: “Giờ anh lái xe về đây”. 22h ngày 15/10/2025 cô nhắn: “Về thôi anh, không thì lại sang ngày mới mất”. 2h16 sáng hôm sau: “Sắp về đến nhà rồi, đang phi như bay đây”.

Gao sinh ra trong gia đình nghèo ở Hà Nam, từng đi nhặt rác từ năm 10 tuổi để phụ giúp bố mẹ. “Phải nỗ lực, nỗ lực và nỗ lực hơn nữa”, anh viết trong nhật ký năm 16 tuổi. Anh thăng tiến nhanh nhờ sự tận tụy, luôn quan niệm: “Sếp không thể ở nhà hưởng thụ khi nhân viên tăng ca”.

Cái chết của anh để lại nỗi đau cho người vợ đang mang bầu con đầu lòng.

Sau cái chết của nhân viên, CVTE đề xuất một khoản “tiền tuất nhân đạo” nhưng nhấn mạnh đây là sự giúp đỡ chứ không phải bồi thường. Công ty yêu cầu gia đình tự làm việc với cơ quan chức năng để xin công nhận tai nạn lao động.

Tuy nhiên, gia đình tố cáo công ty đã từ chối cung cấp dữ liệu đăng nhập hệ thống làm việc của Gao vào rạng sáng ngày xảy ra sự việc với lý do “bí mật thương mại”. Đây là bằng chứng then chốt để chứng minh anh đang làm việc tại nhà vào thời điểm phát bệnh – yếu tố quyết định để được công nhận là tai nạn lao động.

Hiện Cục Nhân lực và An sinh xã hội quận Hoàng Phố (Quảng Châu) đã thụ lý vụ việc và đang tiến hành điều tra. Phía CVTE cho biết đã nộp hồ sơ và đang chờ kết luận từ cơ quan chức năng, từ chối bình luận thêm.

Theo ước tính từ các báo cáo y tế tại Trung Quốc, mỗi năm quốc gia này ghi nhận khoảng 550.000 trường hợp đột tử do tim (SCD). Đây là con số cao nhất thế giới. Điều đáng lo ngại là tỷ lệ đột tử ở nhóm tuổi từ 20 đến 40 đang tăng vọt tại các “thung lũng silicon” như Thâm Quyến, Hàng Châu và Quảng Châu. Khoảng 43% các vụ đột tử xảy ra với những người làm việc trong ngành công nghệ và tài chính.

Một khảo sát của Zhaopin (nền tảng tuyển dụng lớn nhất Trung Quốc) cho thấy hơn 80% nhân viên trẻ tại các đô thị loại 1 (Bắc Kinh, Thượng Hải, Quảng Châu) thường xuyên làm việc quá 50 giờ/tuần, vượt xa giới hạn luật định.

Bảo Nhiên (Theo Sina, Paper)