Bộ Tài chính đang lấy ý kiến dự án Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về mức thuế bảo vệ môi trường với xăng dầu.

Theo đó, cơ quan này đề xuất giảm thuế bảo vệ môi trường với xăng (trừ etanol) từ mức 2.000 đồng xuống còn 1.000 đồng mỗi lít. Tương tự, mức thuế với dầu diesel cũng có thể giảm một nửa, từ 1.000 đồng về 500 đồng.

Riêng nhiên liệu bay, cơ quan quản lý đề xuất đưa thuế này về 1.000 đồng, hạ 500 đồng so với hiện hành.

Nếu được thông qua, mức thuế này có hiệu lực từ ngày ký ban hành dự thảo Nghị quyết tới hết 30/6. Trường hợp cần kéo dài, Bộ Công Thương sẽ có ý kiến đề xuất gửi Bộ Tài chính tổng hợp trình Chính phủ.

Thuế bảo vệ môi trường là thuế gián thu, được tính vào giá bán hàng hóa. Khi thuế này giảm, giá bán lẻ các mặt hàng tương ứng cũng giảm theo. Chẳng hạn, nếu thuế môi trường với xăng (trừ ethanol) giảm 1.000 đồng, giá bán lẻ xăng có thể giảm khoảng 1.080 đồng mỗi lít (gồm phần giảm thuế giá trị gia tăng). Tương tự, khi thuế môi trường với nhiên liệu bay và diesel giảm 500 đồng, giá bán lẻ các mặt hàng này có thể hạ khoảng 540 đồng.

Phương án của Bộ Tài chính đưa ra trên cơ sở đề xuất của Bộ Công Thương. Hiện tại, thuế bảo vệ môi trường chiếm khoảng 6,7% trong cơ cấu các yếu tố cấu thành giá cơ sở xăng dầu. Việc đưa mức thuế này về 0 đồng phải do Chính phủ trình Quốc hội xem xét, quyết định. Trường hợp điều chỉnh giảm trong khung thuế hiện hành, thẩm quyền thuộc Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Trước đó, Bộ Công Thương cho rằng bối cảnh hiện tại “cấp bách”, khi giá xăng dầu thế giới biến động mạnh do ảnh hưởng xung đột Trung Đông, nên nhà điều hành cần các biện pháp ứng phó nhanh. Do đó, họ đề xuất giảm tối đa mức thuế trong khung thuế bảo vệ môi trường trình Uỷ ban Thường vụ Quốc hội quyết định. Các mặt hàng được xem xét giảm thuế gồm xăng, diesel và nhiên liệu bay do còn dư địa để điều chỉnh.

Theo tính toán của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), giải pháp này sẽ làm CPI tăng thấp hơn so với việc giữ nguyên thuế môi trường với xăng dầu, từ đó góp phần kiềm chế lạm phát.

Dự thảo Nghị quyết được xây dựng theo trình tự, thủ tục rút gọn, dự kiến có hiệu lực từ ngày ký ban hành.

Bộ Tài chính tính toán việc giảm thuế bảo vệ môi trường như đề xuất có thể khiến ngân sách bình quân mỗi tháng hụt thu khoảng 1.790 tỷ đồng (gồm giảm phần thuế VAT). Đây được xem là khoản tiền Nhà nước hỗ trợ cho người dân, thúc đẩy sản xuất, kinh doanh.

Bộ này cũng cho biết các đề xuất trong dự thảo phù hợp với các cam kết quốc tế của Việt Nam, không trái với các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên. Nội dung dự thảo cũng bảo đảm đáp ứng yêu cầu về quốc phòng, an ninh.

Để giảm tác động đến cân đối ngân sách, Chính phủ chỉ đạo Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan tăng quản lý thu, chống thất thu, chuyển giá, trốn thuế. Đồng thời, ngân sách trung ương và địa phương tiếp tục rà soát, cắt giảm các khoản chi chưa thực sự cần thiết để bảo đảm cân đối.

Ngoài ra, nếu giá dầu thô thế giới tăng, nguồn thu ngân sách từ dầu cũng tăng theo, góp phần bù đắp phần giảm thu do điều chỉnh thuế bảo vệ môi trường.

Hiện mỗi lít xăng RON 95-III là 30.690 đồng, dầu diesel 33.420 đồng, cao hơn lần lượt 52% và 73% so với cuối tháng 2 – thời điểm trước khi xảy ra xung đột Trung Đông.

Phương Dung