Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng thay mặt Đảng ủy Bộ Tài chính trình bày tham luận về hoàn thiện thể chế huy động, sử dụng nguồn lực tài chính đáp ứng yêu cầu phát triển tại Đại hội Đảng XIV, ngày 21/1.

Theo Bộ trưởng, cải cách thể chế góp phần giúp Việt Nam đạt các kết quả vượt trội về kinh tế, tài chính – ngân sách. Chẳng hạn, thị trường chứng khoán được nâng hạng vào cuối năm ngoái, với quy mô vốn hóa thị trường cổ phiếu tăng khoảng 2,3 lần so với đầu 2020. Việt Nam cũng thành lập, đưa vào vận hành Trung tâm tài chính quốc tế, các khu thương mại tự do thế hệ mới.

Thực tế, năm 2025, thị trường chứng khoán Việt Nam mở rộng cả về quy mô lẫn thanh khoản. VN-Index tăng khoảng 38% so với cuối năm trước, giá trị giao dịch bình quân đạt gần 29.500 tỷ đồng mỗi phiên, số lượng tài khoản nhà đầu tư vượt mốc 11 triệu, theo Ủy ban Chứng khoán Nhà nước. Số lượng tài khoản vượt xa mục tiêu 9 triệu vào năm 2025 và 11 triệu vào năm 2030 theo Chiến lược phát triển thị trường chứng khoán của Chính phủ.

Ngoài thị trường tài chính, quy mô vốn đăng ký của doanh nghiệp tăng 37,6% so với 2020. Thu ngân sách Nhà nước trong 5 năm đạt gần 9,9 triệu tỷ đồng, vượt mục tiêu và gấp 1,4 lần nhiệm kỳ trước. Trong khi đó, số tiền miễn, giảm, gia hạn thuế, phí, lệ phí khoảng 1,1 triệu tỷ đồng để hỗ trợ doanh nghiệp, người dân phục hồi sau Covid-19.

Các bộ ngành, địa phương tăng thu, tiết kiệm chi 1,85 triệu tỷ đồng để dành cho đầu tư phát triển, bảo đảm an sinh xã hội. Tổng vốn đầu tư công trong giai đoạn này khoảng 3,4 triệu tỷ đồng, tăng gần 55% so với nhiệm kỳ trước. Số lượng dự án sử dụng ngân sách trung ương giảm mạnh từ 11.000 xuống còn 4.600.

Giai đoạn 2026-2030 được xác định giai đoạn tăng tốc, để đưa Việt Nam trở thành nước phát triển, thu nhập cao vào 2045. Nhà điều hành đặt mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân từ 10% mỗi năm, GDP bình quân đầu người đến 2030 đạt 8.500 USD. Cùng với đó, tổng vốn đầu tư toàn xã hội bình quân khoảng 40% GDP, huy động ngân sách 18% GDP, bội chi 5% GDP.

Để đạt mục tiêu này, hoàn thiện thể chế kinh tế là một trong những giải pháp trọng tâm. Theo Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng, ngành tài chính sẽ tiếp tục đổi mới tư duy, hành động trong xây dựng chính sách. Theo đó, cơ quan này sẽ tham mưu ban hành toàn bộ văn bản hướng dẫn luật, nghị quyết mới được Quốc hội thông qua ngay quý I.

Đồng thời, Bộ Tài chính sẽ tham mưu, triển khai hiệu quả các nghị quyết của Bộ Chính trị về phát triển các thành phần kinh tế. Trong đó, kinh tế nhà nước có vai trò chủ đạo, trong khi khu vực tư nhân được phát triển để thực sự trở thành một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế. Nhà điều hành sẽ có chính sách hỗ trợ, phát triển, mở rộng thị trường cho kinh tế tập thể, hợp tác xã, đồng thời thu hút và sử dụng hiệu quả dòng vốn đầu tư nước ngoài.

Bộ trưởng nhắc lại mục tiêu đến 2030, Việt Nam có ít nhất 2 triệu doanh nghiệp tư nhân hoạt động và 50 doanh nghiệp nhà nước vào top 500 Đông Nam Á, tăng khoảng 50% số lượng tập đoàn đa quốc gia thuộc top 500 thế giới hiện diện trong nước. Việt Nam tiếp tục tái cơ cấu đầu tư công, đảm bảo không quá 3.000 dự án sử dụng vốn ngân sách trung ương, tạo động lực thu hút, dẫn dắt các thành phần kinh tế khác.

Thị trường tài chính được định hướng phát triển sâu rộng, hiện đại và hội nhập qua các cơ chế, chính sách thu hút hiệu quả các quỹ đầu tư quốc tế. Theo Bộ trưởng, ngành tài chính sẽ tham mưu, hoàn thiện khuôn khổ pháp lý để phát triển các mô hình kinh tế, sản phẩm tài chính mới như kinh tế tri thức, tuần hoàn, thị trường carbon, trái phiếu xanh, tài sản mã hóa…

Ngoài ra, họ liên tục rà soát, điều chỉnh chính sách kịp thời nhằm tháo gỡ điểm nghẽn, cắt giảm thủ tục nhằm tạo môi trường kinh doanh minh bạch, cạnh tranh lành mạnh. Đồng thời, Việt Nam sẽ hình thành các cực tăng trưởng mạnh, các vùng kinh tế trọng điểm, các đặc khu kinh tế thế hệ mới ngang tầm khu vực và toàn cầu. Cơ quan này cũng tăng truyền thông chính sách, để tạo sự đồng thuận của người dân, cộng đồng doanh nghiệp.

Phương Dung