Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá trong công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân, được ban hành ngày 9/9. Nội dung gây chú ý là toàn dân được khám sức khỏe định kỳ miễn phí từ năm 2026, đến năm 2030 miễn viện phí cơ bản theo quyền lợi bảo hiểm y tế (BHYT).

Bộ Y tế đang xây dựng đề án triển khai nghị quyết, dựa trên nền tảng trụ cột là BHYT, đồng thời thực hiện có lộ trình.

“Nghị quyết không đặt mục tiêu miễn phí tuyệt đối, mà hướng đến giảm tối đa chi phí đồng chi trả của người dân, tăng độ bao phủ BHYT, giảm tử vong do phát hiện bệnh muộn, xây dựng hệ thống y tế công bằng, bình đẳng, hiệu quả, bền vững và không ai bị bỏ lại phía sau”, Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan nói, ngày 16/9. Mục tiêu cuối cùng là bảo đảm mọi người dân không phân biệt vùng miền, giàu nghèo được tiếp cận các dịch vụ y tế thiết yếu, cơ bản mà không phải lo lắng về tài chính.

Theo đó, Nhà nước và Quỹ BHYT sẽ chi trả các chi phí y tế cơ bản, thiết yếu, giảm tối đa gánh nặng tài chính cho người dân. Chính sách trước hết áp dụng đối với nhóm chính sách xã hội, người yếu thế, người có thu nhập thấp và một số nhóm cần ưu tiên khác.

Với dịch vụ y tế theo yêu cầu, vượt mức cơ bản thì người bệnh vẫn phải chi trả một phần để nâng cao ý thức sử dụng dịch vụ hợp lý, tiết kiệm chi phí. Một số dịch vụ phòng bệnh, quản lý bệnh mạn tính, khám sức khỏe định kỳ và khám sàng lọc theo yêu cầu tại cấp khám chữa bệnh ban đầu cũng sẽ được ngân sách và Quỹ BHYT chi trả.

Chính sách miễn viện phí vì thế phải gắn chặt với bao phủ BHYT toàn dân, theo Bộ trưởng Lan. Mọi người đều tham gia BHYT để chia sẻ rủi ro, người có điều kiện lo cho người nghèo, người khỏe đỡ người yếu. Cùng với đó, ngân sách nhà nước hỗ trợ để người bệnh không phải trả thêm chi phí.

Về phạm vi quyền lợi, người dân được khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm một lần. Từ năm 2026, người dân được lập sổ sức khỏe điện tử, quản lý bệnh tật theo vòng đời, từ bào thai đến khi già. Đến năm 2030, người dân được miễn các chi phí khám chữa bệnh ở mức cơ bản trong phạm vi quyền lợi BHYT theo lộ trình.

Hiện Bộ Y tế chưa cho biết rõ “mức cơ bản” bao gồm các chi phí nào.

Song, để nhanh chóng thực hiện Nghị quyết 72 giúp người dân sớm được hưởng các chính sách an sinh xã hội, Bộ trưởng Lan cho rằng phải tập trung hoàn thiện thể chế. Trọng tâm là xây dựng và trình Quốc hội ban hành Nghị quyết ngay trong kỳ họp tháng 10 tới để thể chế hóa một số chủ trương, chính sách của Nghị quyết số 72.

Vì vậy, Bộ trưởng Lan nhìn nhận “không thể chỉ Bộ Y tế làm được, mà phải có sự vào cuộc của toàn bộ hệ thống chính trị, các bộ, ngành, địa phương và cả người dân”. Bộ Y tế phối hợp triển khai các giải pháp đồng bộ, hiệu quả, kịp thời, tránh tình trạng “chính sách tốt nhưng triển khai yếu”.

“Những mục tiêu như nâng tuổi thọ, giảm gánh nặng chi phí y tế, mở rộng BHYT toàn dân… không chỉ là những con số trên nghị quyết, mà sẽ dần hiện hữu trong cuộc sống hàng ngày để người dân được sống lâu hơn, khỏe mạnh hơn”, Bộ trưởng nói.

Lê Nga